24-25 Mayıs 2010 TEB, DEİK, Türk-KKTC İş Konseyi ve KTTO, 'KKTC Gelecek Stratejileri' konulu Konferans düzenledi

Türk Ekonomi Bankası, DEİG- Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, Türk- KKTC İş Konseyi ve Kıbrıs Türk Ticaret Odası işbirliği ile “KKTC gelecek Stratejileri” konulu konferans düzenledi.
Girne Mercure Otelde 24 ve 25 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen konferans’ta KKTC işletmelerinin geleceğini ve gelişimini etkileyen eğilimler, KKTC’nin 2-5 Yıllık Ekonomik Gelişim Hedefleri ve gelecek stratejileri masaya yatırıldı.
Konferansa TC Lefkoşa Büyükelçisi Şakir Fakılı, Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, Maliye Bakanı Ersin Tatar ve iş insanları katıldı.

CİVİL: “ÜLKENİN POTANSİYELİNE GÜVENİYORUZ”
Konferansın açılış konuşmasını yapan TEB Genel Müdürü Varol Civil ise, TEB olarak Kıbrıs’a yatırım yaparken ülkenin geleceğine dair umut taşıdıklarını ve potansiyeline güvendiklerini belirterek, bugün de bu duyguları koruduklarını söyledi. Kıbrıs’ın yatırım ortamının bir parçası olmaya çalıştıklarını belirten Civil, “TEB olarak Kuzey Kıbrıslı bir banka gibi çalışıp ekonomisine katkı sağlayan kurumlardan biri olacağımızı söylemiştik. 3 yılın sonunda bunu başarıyla gerçekleştirdiğimizi ifade edebilirim.” dedi.
Dünyanın her yerinde ada ülkelerinin ekonomik açıdan benzer zorluklar yaşadığına dikkat çeken Civil, başarılı örnekler olduğunu da hatırlatarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bu örnekleri dikkate alarak başarılı olabileceğini söyledi.
Civil, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin küresel rekabetin bir oyuncusu olduğunu, bu rekabette de bilgi ile avantaj elde edilebileceğini belirterek, “KKTC Gelecek Stratejileri Konferansı”nın bu bilgiyi sağlayacağını söyledi.
Civil, TEB olarak Anadolu’nun 13 noktasında düzenledikleri “Gelecek Stratejileri Konferansı” adlı bu çalışmalarını, Kuzey Kıbrıs’ta Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’nun Türk-KKTC İş Konseyi ve Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) işbirliği ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne taşıdıklarını ifade ederek, “Konferans raporunun çıktılarından faydalanılarak yeni yatırımların ortaya çıkması, mevcut yatırımların iyileştirilmesi ve Kuzey Kıbrıs ekonomisinin büyümesinde katkımızın olması en büyük mutluluğumuz olacak” dedi.

GÜRBÜZ: “AMAÇ UZUN VADELİ EKONOMİK PLANLAMA VE HEDEF TESPİTİ”
DEİK/TC-KKTC İş Konseyi eş başkanı Mustafa Fethi Gürbüz de, Kıbrıs Türk Ticaret Odası ve TEB’in katkılarıyla uygulamaya koydukları bu konferansın amacının, KKTC’nin kendi geleceğiyle ilgili atacağı adımların planlamasını yapması olduğunu kaydetti.
Gürbüz, “Uzun vadeli ekonomik planlama ve hedef tespiti amaçlı bu toplantıya KKTC’deki kurumların dört elle sarılması ve her aşamasında bizleri yönlendirmesi bu atılımın başarısının garantisidir. Kişisel ve kurumsal menfaatlerin ötesinde ülke ‘KKTC’ menfaatleri odaklı bu çalışma grubunun emeğini ve zamanını esirgemeden bu ulusal ekonomik seferberliğini başarı ile sonuçlandıracağına inanıyoruz” dedi.

ÇERKEZ: “İSTİKRARLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜMEYİ ENGELLEYEN FAKTÖRLER
TC-KKTC İş Konseyi Eşbaşkanı/ Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Günay Çerkez de, global krizin dünya ekonomilerine etkileriyle ilgili rakamsal veriler ortaya koyarak başladığı konuşmasında, KKTC’de 2002-2006 yıllarında ekonominin büyüdüğünü 2007 yılından itibaren iç ekonomik sıkıntılar ve global krizin etkisiyle negatif büyüme gösterdiğini, ekonominin ve özellikle inşaat sektörünün küçüldüğünü, 2009 yılında ise ekonominin yüzde 6.1 oranında küçüldüğünü kaydetti.

BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
”Kıbrıs Türk Odası olarak bizler, istikrarlı ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümeyi teminen özel sektöre dayalı rekabet gücü ve refah düzeyi yüksek bir ekonomik ortamın yaratılması arzusundayız. Ancak, özellikle Kıbrıs sorunun çözümsüzlüğü ve ekonomi içerisinde var olan pek çok yapısal sorun, Kuzey Kıbrıs ekonomisinin istikrarlı ve sürdürülebilir büyümesini önemli ölçüde engellemektedir. Yüksek bütçe açıkları ve kamu maliyesindeki yapısal sorunlar, rekabete dayalı serbest piyasa ekonomisinin tüm kural ve kurumlarıyla uygulanamayışı ve kaynak kullanımında verimsizlik gibi yapısal sorunlar, işletmeler üzerindeki yüksek vergi ve vergi dışı yükler, bürokrasinin yoğun ve yüksek maliyetli oluşu, işgücü maliyetlerinin yüksek oluşu ve finansman erişiminin kısıtlı ve kredi erişim maliyetlerinin yüksek oluşu da Güney Kıbrıs ve Türkiye ekonomileri arasına sıkışan KKTC ekonomisinin rekabet gücü yüksek, istikrarlı ve sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ortamının yaratılmasını olumuz etkileyen en önemli unsurlardır” şeklinde konuşan KTTO Başkanı Çerkez, KKTC ekonomisinin rekabet gücünün artırılması ve büyümenin sürdürülebilir kılınması için kamu kesiminin toplam ekonomi içindeki payının azaltılarak özel sektör öncülüğünde ekonomik büyümeye önem verilmesi gerektiğine işaret etti.
Kamu gelirlerinin harcamaları karşılamadığına ve bütçenin devamlı açık verdiğine dikkat çeken KTTO Başkanı Çerkez, Türkiye’nin özellikle personel giderleri ve cari transferleri karşılamak için yaptığı yardımların kamunun hantallığını artırdığını kaydetti ve TC yardım modelinin özel sektör odaklı olarak değiştirilmesi ve kamu gelirlerinin özel sektörden karşılanması gerektiğini kaydetti.

ATILMASI GEREKLİ ADIMLAR
KKTC ekonomisinin istikrarlı ve sürdürülebilir ölçüde büyümesini engelleyen faktörler ortaya konulup neler yapılabileceği belirlenmeden istenilen hedefe ulaşmanın imkansız olduğu görüşünü dile getiren Çerkez, bu konferansta bu kapsamda tespit ve öneriler ortaya konulacağına inandığını söyledi.
Ticaret odası olarak atılmasını gerekli gördükleri adımlarla ilgili görüşlerini de paylaşan Çerkez, çalışan bir yargı istendiğini, icra iflas, rekabet yasasının yürürlüğe konulmasını, yatırım ortamının iyileştirilmesini, kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmasını, özel sektörün önünün açılmasını, kurumsallaşmaya ve özelleştirmeye önem verilmesini istediklerini söyledi.
Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün de ekonominin gelişmesinde olumsuz bir etken olduğunu kaydeden Çerkez, “TC yardım modelinin bir geçiş süreci içinde özel sektör odaklı olarak değiştirilmesi” yönünde önerisini de dile getirirken; kurallı ve adil bir rekabet dönemine geçme zamanı olduğunu; bunun kayıt dışı ekonomi azaltarak istihdamı da artıracağı görüşünü dile getirdi ve “hükümet buna varsa biz varız” dedi.

TC’Lİ İŞ İNSANLARINA ÇAĞRI
Türkiyeli iş insanlarına işbirliği çağrısı da yapan KTTO Başkanı Çerkez şöyle konuştu:
”Kıbrıslı Türkler uzun yıllardan beri tüm dünyadan gelen izolasyonlar altında yaşamanın dezavantajları ile mücadele etmektedirler. Çözümden önce ve olası bir çözüm durumunda bir geçiş dönemi sağlansa bile, güçlü ekonomilerin çekim gücü karşısında birçok sektörde ciddi tehditler ortaya çıkması kaçınılmazken Kıbrıslı Türklerin adada ekonomik olarak ve siyasetten varlığının devamı için hem çözümden önce hem de çözümden sonra Türkiye ekonomisi ve iş dünyası ile işbirliklerine her alanda ihtiyacı vardır ve bu muhakkak gerçekleştirilmelidir.
Böylesi bir işbirliğinin bugünden kurulması gelecekteki ekonomik ve siyasal kazanımlarımızı artıracak, potansiyel engelleri daha kolay aşmamıza yardımcı olacak ve geliştirilecek ticari ortaklıklardan “Kazan Kazan” prensibine göre hem Türkiye hem de KKTC’deki iş insanları yararlanacaktır.
Çözüm halinde, adanın en büyük ekonomik entegrasyonunun Türkiye ile olacağını biliyoruz. Birlikte, tüm adaya yönelik “mal, hizmet, sermaye, işgücü akımlarının” optimum şekilde yönetilmesini sağlamamız şarttır. KKTC iş insanları olarak buna talibiz ve bunların gerçekleştirilmesinde yardımlarınıza ihtiyacımız vardır.
TC iş insanlarının, Güney Kıbrıs’taki iş insanları ile yapacakları işbirliklerini Kıbrıslı Türk iş insanları ile müşterek gerçekleştirmeleri; ve Kıbrıslı Türk iş insanlarının dışlanmamaları varoluşumuz için ihtiyaçtır.Bunların ivedilikle hayata geçirmemiz en önemli görevimiz olacaktır.

DOĞRUDAN TİCARET
Avrupa Birliğinin Kıbrıslı Türklere vermiş olduğu sözlerden biri olan Doğrudan Ticaret tüzüğü hakkında da görüş belirten KTTO Başkanı Günay Çerkez, Doğrudan Ticaret Tüzüğünün hayata geçmesi halinde Avrupa ile yapılan ticaretin önünün açılacağını ABAD kararını nötrleştireceğini ancak, izolasyon ve ambargoların kalkmayacağını belirtti.
Çerkez Doğrudan Ticaret konusunda şunları söyledi.
”Doğrudan Ticaret Tüzüğü, çok önemli bir kazanım olmakla birlikte, limanlarımızın açılmasının ve ambargoların kalkmasının yerini tutmamaktadır. Bu konunun çok iyi anlaşılması gerekmektedir.
Türkiye limanlarının açılışına muadil olan bizim limanlarımızın eş zamanlı açılışıdır. Buradaki duruşumuz Türkiye Cumhurbaşkanı, Başbakanı VE Dışişleri Bakanının söylem ve duruşları ile tamamen örtüşmektedir. Bizim limanlarımız açılmadan TC limanlarının açılışı bizim için ekonomik ve siyasi felaket olur. Bu konunun çok iyi anlaşılması gerekmektedir.”

BEKLENETİ
KTTO Başkanı Günay Çerkez konuşmasını şöyle tamamladı:
Konferans çalışmaları sonucunda KKTC için doğru gelecek stratejileri belirleneceğine ilişkin yüksek bir beklentimiz vardır. Bu konferanstan çıkacak sonuçların hükümetimiz, ilgili tüm kurum ve kuruluşlar ile TC’nin bu konu ile ilgili kurum ve kuruluşları tarafından benimsenmesi son derece önemlidir.
KKTC’ nin gelecek stratejisi ve bu stratejiyi oluşturan kısa ve orta vadeli hedeflerin belirleneceği bu konferansın hazırlıklarına katkı koyan herkese ve siz saygı değer katılımcılara sağlayacakları değerli katkılar için şimdiden teşekkür ederim.”

ERDEM: “SOMUT İŞBİRLİĞİ İÇİN PLATFORM YARATACAK”
DEİK Yönetim ve İcra Kurulu Üyesi Zeynel Abidin Erdem, ise, DEİK’in çalışmalarıyla ilgili bilgiler de verdiği konuşmasında, konferansın ileriki dönemde somut işbirliklerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli altyapıyı geliştirmek adına uygun bir platform yaratacağını ümit ettiğini söyledi.
Erdem, “Gelecek stratejileri konferansının KKTC’li kardeşlerimiz açısından oldukça faydalı olacağını düşünüyorum. Bu konferans ile birlikte Kuzey Kıbrıs önümüzdeki dönemde önemli çalışmalara imza atacaktır” şeklinde konuştu.
Erdem, KKTC’li iş insanlarını sıkıntı ve problemleri tartışmak için Türkiye’ye davet etti.


ATUN: “KAMU ARTIK VERİMLİ HALE GELMELİ VE GELECEK”
Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, kamunun artık verimli hale gelmek zorunda olduğunu ve geleceğini vurguladı.
Hükümet olarak ekonominin verimlilik kazanması ve kamu ağırlıklı büyümenin yerini özel sektör odaklı büyümeye bırakması için çalıştıklarını kaydetti.
Ülkede son yıllarda hizmet sektörleri daralırken kamu sektöründe büyüme olduğuna işaret eden Atun, görevde oldukları bir yılda gerek mikro gerekse makro ekonomik politikalarla bu gidişatı ters çevirmeye; ticaret sektörünün, KOBİ’lerin de etkinliğini artırmaya çalıştıklarını anlattı.
Bu çerçevede gerekli yasal düzenlemeleri de gündeme getirdiklerini belirten Atun, attıkları adımlarla ekonominin çarklarının da yeniden dönmesini sağladıklarını kaydetti.

İŞADAMLARINA DÜŞEN GÖREVLER
“Kamu artık verimli hale gelmek zorunda ve gelecektir” diyen Atun, ancak sadece bunun yeterli olmadığını; iş dünyasının ayağındaki prangaları kestikten sonra işadamlarına da düşen görevler olacağını belirtti.
Atun, yabancı sermaye yatırımlarının önemine işaret ederek işadamlarına düşen görevin ise, dış yatırımcılarla işbirliği ve güçlü ortaklıklarla ülkeye sermaye akışını sağlamak olduğunu vurguladı.

TATAR
Maliye Bakanı Ersin Tatar da konuşmasında, Kıbrıs Türkü’nün bu ülkede kalıcı olduğunu vurgulayarak, köklerini güçlendirdikçe ekonomik ve siyasal olarak da güçleneceğini kaydetti.
Tatar, TEB’in KKTC’ye gelişini ülke ekonomisi için “çok önemli” olarak değerlendirdi.






“HALİMİZE ŞÜKREDELİM”
KKTC’de var olan bazı sorun ve sıkıntıların Türkiye’nin de desteğiyle aşılacağına inanç belirten Tatar, Maliye’nin her şeye rağmen her ay için gerek maaşlar gerekse diğer ödemelerini sosyal devlet anlayışıyla yerine getirdiğini belirtti.

“SİYASİLER DE DİK DURMALI. GELECEK SEÇİMİ DÜŞÜNMEMELİ…”
Sendikaların asgari ücretin artırılması yönündeki taleplerine tepkisini dile getiren Tatar, “Siyasilerin de dik durması lazım. Bir sonraki seçimi düşünmemeleri gerekir. Aksi takdirde oy alayım diye, sendikalara şirin görüneyim diye eğer ben asgari ücreti 1550 TL yaparsam bu toplantıyı yapmanın amacı kalmaz” şeklinde konuştu.
Tatar, ülkenin geleceği için, kaynakların etkin kullanımı için çok iyi niyetli çalışmalar yaptıklarını ancak muhalefetin bunları meclis oturumlarında saatlerce eleştirdiğini anlattı, Güney’deki bazı komünist partilerin de benzer siyaset yürüttüğünü kaydetti.

FAKILI: “ÖZEL SEKTÖRÜN GÜÇLENMESİYLE İSTİHDAM DA ARTACAK”
Konferansın açılışında konuşan TC Lefkoşa Büyükelçisi Şakir Fakılı, TC-KKTC İş Konseyi tarafından altı ay kadar önce hazırlanan eylem planının bugün hayata geçirilmiş olacağını belirtti.
KKTC ekonomisinin istikrarlı bir yapıya kavuşturulabilmesi için, 2010-12 döneminde uygulanacak programın temel hedefinin, kamunun ekonomi içindeki payının azaltılarak özel sektöre dayalı, rekabet gücü yüksek bir ekonomik ortamın yaratılması olarak belirlendiğini anımsatan Fakılı, özel sektörün güçlenmesiyle istihdamın ve vergi gelirlerinin de artarak ekonomik büyümeye katkı sağlamasının beklendiğini kaydetti.
İki ülke işadamlarının bir araya gelerek mevcut sorunların çözümü ve yeni ortaklıklar geliştirilmesi için TC-KKTC İş Konseyinin faaliyete başlamasına elçilik olarak verdikleri desteği sürdüreceklerini belirten Fakılı, gerek Türkiye gerekse KKTC’den işadamlarına kapılarını açık tutmaya da devam edeceklerini ifade etti.

“TİCARİ İLİŞKİLERİN İLERİYE TAŞINMASI ÖNCELİKLİ AMACIMIZ”
Fakılı, bu iş konseyi aracılıyla iki ülke arasında ticari ilişkilerin gelişmesini engelleyen sorunların tespit edilmesi ve çözümü için her iki hükümet yetkililerine önerilerde bulunmasını arzuladıklarını belirterek şunları kaydetti:
“KKTC’yle olan ticari ilişkilerimizin daha iyiye, daha ileriye taşınması öncelikle amacımızdır. KKTC’nin gerek dünyayla entegrasyonunda, gerek ekonomik büyüme sürecinde, refah ve zenginliğinin artmasına yönelik tüm faaliyetlere geçmişte olduğu gibi önümüzdeki dönemde de her türlü desteği sağlayacağız.”

“YARDIMLARI REEL SEKTÖRE VE KOBİ’LERE YÖNLENDİRMEK İSTİYORUZ”
KKTC ile TC arasında imzalanan 3 yıllık ekonomik programa uygun olarak, KKTC’ye yaptıkları yardımları özel sektöre, reel sektöre ve KOBİ’lere yönlendirmek istediklerine işaret eden Fakılı, işadamlarının da izolasyonları fırsata dönüştürmesi gerektiği üzerinde durdu.

“BURADA TÜRKİYE’DE 80’LERİN GÖRÜNTÜSÜ HAKİM…”
Fakılı, şunları söyledi:
“Burada, açık söylemek gerekirse, Türkiye’deki 1980’lerin görüntüsü hakimdir. Yani zarar eden KİT’ler, devlet desteği, hantal bir bürokrasi maalesef ekonomide özel sektörün önünde engel olarak durmaktadır. Türkiye bu engelleri nasıl aştıysa bence Kıbrıs Türkü de aşacaktır ve aşacak güce sahiptir. Özel sektör odalı gelişim ve kalkınma bence ekonominin temeli ve hedefi olmalıdır. Yabancı yatırımların önündeki engellerin kaldırılması bence hükümetin öncelikli hedefi olmalıdır.”
Türkiye ve Lefkoşa Büyükelçiliği olarak bu yönde üzerlerine düşeni yapma gayreti içinde olduklarını ifade eden Fakılı, işadamlarına ve bu etkinliğin düzenlenmesinde emeği geçen kuruluşlara da teşekkür etti.

KKTC’NİN İÇİNDE BULUNDUĞU ORTAM
TEB Bireysel ve İşletme Bankacılığı Genel Müdür yardımcısı Cemal Kişmir de yaptığı konuşmada KKTC’nin içinde bulunduğu ekonomik ortam hakkında bilgi verdi.
Daha sonra work-shop’a geçildi. Work-shop’ta ekonominin olumlu ve olumsuz yanları üzerinde çalışmalar yapıldı.
KTTO Yönetim Kurulu üyelerinden Seda Yavaş ve Çelen Özkaynak oluşturulan grupların work-shop çalışmalarına ilişkin sonuçları konferans izleyicilerine sundular.

KONFERANS SUNUMLARI
Bu arada konferansta şu sunumlar yapıldı.
“KKTC’nin Baskın Özellikleri –GZFT”, “Stratejik Açılımlar”, “KKTC İşletmelerinin Geleceğini Etkileyen Eğilimler”, “KKTC İşletmelerinin Gelişimini Etkileyen Eğilimler”, “KKTC Ekonomik Gelişim Görevlerinin Belirlenmesi”, “KKTC’nin 2-5 Yıllık Ekonomik Gelişim Hedeflerinin Belirlenmesi”, “Gelecek Stratejileri Konferansı”.
Yapılan sunumlar ve work-shop sonuçları bir kitap halinde yayınlanacak.
TC Lefkoşa Büyükelçisi Şakir Fakılı, akşamleyin de TC Büyükelçilik ikametgahında katılımcılar onuruna resepsiyon verdi.
Konferansın ikinci günü ise “Focus Grup Çalışması” yapıldı.