Siyasi hakların alma yolunun iktisadi
güçlenmeden ve birlikten geçtiğini gören bir grup iş adamı ve tüccar zaman zaman
bir araya gelip bir çatı altında birleşmeye karar verir. 1958 yılında imzalanan
Zürih ve Londra anlaşmalarından sonra Lefkoşa’da bir grup işadamı adada bulunan
diğer iş adamlarına çağrıda bulunarak toplanmalarını ister. Ve ilk toplantı 15
Kasım 1958 tarihinde Evkaf dairesi binasında yapılarak Kıbrıs Türk Ticaret Odası
kurulur. Odanın kurulmasıyla birlikte Ulusal Kıbrıs Türk toplumu ticari yönden
özgürlüğüne kavuşmuş oldu. Odanın ilk idare kurulunda başkanlığa Kemal Rüstem,
idari üyeliklerine de Halid Dedezade, Ekrem Ferdi, A.M.Raşit, Hüseyin İrfan ve Esat
Ahmet getirilir. Ticaret Odası idare heyeti seçildikten sonra adayı tarayarak üye
sayısını artırmaya çalışırken bir yandan da İngiliz yönetimiyle Odanın resmen
tanınması ve tescil edilmesi için görüşmeler yapar. Kıbrıs Türk toplumunun lideri
Dr.Fazıl Küçük ve Federasyon başkanı Rauf Denktaş da Ticaret Odasının büyümesi
ve tanınması için etkin girişimlerde bulunur. Mart 1959 tarihinde İngiliz
yönetiminin Kıbrıs'taki genel valisi olan Sir Hugh Foot, Liderimiz Dr. Fazıl
Küçük’le yaptığı görüşmede ortaya bazı şartlar atarak Ticaret Odası’nın
tanınabileceğini bildirdi. Kabul edilmeyen bu şartlar ise gerek liderimiz gerekse Oda
yönetim kurulumuz tarafından anında reddedildi. Görüşmeler 14 Mayıs 1959 tarihine
kadar aralıksız sürdü. 14 Mayıs 1959 tarihinde, Kıbrıs Türk Ticaret Odası
başkanı Kemal Rüstem ve beraberindeki yönetim kurulu üyeleri, Kıbrıs Hükümeti
Başmüşaviri Mr. John Reddavay ile çetin bir müzakereye oturur. Saatler süren ve
tartışmalı geçen görüşme sonunda tam bir mutabakat sağlandı ve Kıbrıs Türk
Ticaret Odası resmen kuruldu. Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın zamanın yerel idaresi
tarafından tanınıp kurulmasından sonra Oda başkanı Kemal Rüstem verdiği ilk
demecinde şunları söyledi: "Kıbrıs Hükümeti Başmüşaviri Mr.John Reddavay
ile bu sabah saat 09.30’da yaptığımız görüşmede Türk Ticaret Odası’nın
resmen tanınması hususunda tam mutabakata varılmıştır. Bundan takriben iki ay evvel
Genel Vali Sir Hugh Foot, liderimize Türk Ticaret Odası’nın resmen tanınması
hususunda söz vermiş olmasına rağmen, önümüze kabul edemeyeceğimiz bazı mühim
noktalar çıkmış ve bunların halledilmesi için de bugüne kadar müzakerelerimiz
uzamıştır. Zürih ve Londra anlaşmaları Türk Cemaatinin siyasi sahada bir zaferi
sayıldığı gibi, bugün müjdelediğimiz bu haber de Türk Cemaatinin iktisadi ve
ticari sahadaki istiklalinin bir ilanı sayılabilir. Takriben altı ay önce faaliyete
başlayan Odamız, şimdiye kadar olduğu gibi bundan böyle de Türk Cemaatinin ticari ve
iktisadi menfaatlerini gözetecek ve koruyacaktır. Bu suretle cemaatımızın ticaret ve
refah seviyesinin yükseltilmesinde büyük bir rol oynayacağına şüphe yoktur. Türk
Cemaatına ve bilhassa Türk tüccarlarına bu hayırlı haberi iletirken büyük
bahtiyarlık ve sevinç duymaktayım. Beyanatıma son vermezden evvel bilhassa şu noktaya
işaret etmek isterim. Pek sayın liderimiz Dr.Küçük ve sayın Federasyon başkanı
Denktaş’ın Türk Ticaret Odası'nın resmen tanınmasında büyük hizmet ve
yardımları olmuştur. Kendilerine candan minnetarız." Kıbrıs Türk Ticaret
Odası’nın resmen kuruluşu, 15 Mayıs 1959 (Cuma) tarihili Halkın Sesi gazetesi
tarafından duyuruldu. 1958 tarihinde kurulup 14 Mayıs 1959 tarihinde resmen tanınan
Kıbrıs Türk Ticaret Odası, 10 Temmuz 1959 tarihinde 1951 ve 1959 Kıbrıs yasalarına
göre tescil edilip resmen faaliyete başladı. Kıbrıs Türk Ticaret Odası bilahare
International Chamber of Commerce’e üye kabul edilerek beynelmilel statüye kavuşan
ilk Türk kuruluşu oldu. Ticaret Odası yıllar içerisinde, İslam Ticaret - Sanayi
Odası ve Ticaret Borsası, AET Ticaret ve Sanayi Odaları Daimi Konferans, Commonwealth
Ticaret Odaları Federasyonu üyesi oldu. Ticaret Odası bu arada Türkiye Ticaret Odası
Odalar Birliği ile Türk-Kıbrıs Türk Müşterek Ticaret Odasını kurdu. Ticaret
odası yasası 12 Mayıs 1981 tarihinde Kıbrıs Türk Federe Devleti Meclisinde kabul
edilerek yürürlüğe girdi. İlk kurulduğunda 20-25 üyesi bulunan Kıbrıs Türk
Ticaret Odası bugün 9 bini aşkın kayıtlı üyesi ile KKTC’de en büyük kitle
örgütü durumuna geldi. Ticaret Odası Lefkoşa’da Ankara sokağında iki Odalı
küçük bir binada faaliyetine başladı sonra Köşklüçiftlikte Cengiz Han no 1'deki
binada faaliyetini sürdürdü. Bedrettin Demirel Caddesinde başlattığı binası ise 23
Ağustos 1985 yılında tamamlanıp faaliyetini bu binada sürdürmeye devam etti. |