Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) ile Avrupa Komisyonu’nun Güney Kıbrıs Temsilciliği ile ilk kez ortak AB Günü Resepsiyonu düzenledi. Resepsiyonda, “Avrupa ülkelerinin oluşturduğu birlikteliğin Kıbrıs’taki halklar tarafından benimsenmesi gerektiği” savunuldu.
Lefkoşa’nın tarihi surlariçi bölgesinde bulunan Bedesten’de düzenlenen resepsiyona Meclis Başkanı Sibel Siber, Başbakan Özkan Yorgancıoğlu, İkinci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Dışişleri Bakan Özdil Nami, Avrupa Birliği Proje Destek Ofisi Program Sorumlusu Alessandra Viezzer ve bazı yabancı ülke misyon şefleri de katıldı.

TOROS: “SİNERJİ VE İŞ BİRLİĞİNİN NELER KAZANDIRABİLDİĞİNİN ÖRNEĞİ”

KTTO Başkanı Fikri Toros resepsiyonda yaptığı konuşmada, Avrupa Birliği’nin sinerji ve iş birliğinin neler kazandırabildiğinin çok önemli bir örnek olduğunu belirtti. Toros, “Üye devletler bu birliğin getirdiği temel özgürlük, ekonomik iş birliği ve ortak güvenlikten önemli ölçüde yararlanmıştır” dedi.
Temel özgürlükler, güvenlik ve insan hakları AB’nin oluşturulmasıyla sağlanan ekonomik kazançlardan ayrı düşünülmemesi gerektiğini kaydeden Toros, AB müktesebatının adanın kuzeyinde de uygulanmamasının Kıbrıslı Türkleri, AB üyesi ülke insanlarının yararlandığı imkanlar yanında AB standartlarından da mahrum bıraktığını söyledi.

“EKONOMİK VE SOSYAL SORUNLARA ÇÖZÜM GETİRMEYİ BAŞARAMADIK”

Toros, “Avrupa Birliği’nin 2004’deki planlarının aksine, pek çok çalışma ve girişimlere rağmen Kıbrıslı Türklerin ekonomik ve sosyal sorunlarına çözüm getirmeyi başaramadık” dedi. 2004 referandumunun ardından bunun Kıbrıslı Türkler üzerinde büyük bir hayal kırıklığı yarattığını belirten Toros, yaratılan olumsuzlukların giderilebileceğine olan inancını dile getirdi.

“KARARLILIK SERGİLENMELİ”

KTTO’nun AB ile işbirliğinde kararlı olduğunu ifade eden Fikri Toros, “Sürdürülebilir federal bir Kıbrıs yaratmak için ilgili diğer kesimlerin de aynı kararlığı sergilemesi gerekir” dedi.
Fikri Toros, AB gününün KTTO tarafından 2004’den bu yana kutlandığını ancak ilk kez Avrupa Komisyonu ile birlikte bir AB Günü vesilesiyle ortak resepsiyon düzenlendiğini kaydetti.

MARKOPOULİOTİS

Avrupa Komisyonu’nun Kıbrıs Temsilciliği Sorumlusu George Markopouliotis ise AB’nin temel taşını oluşturan Schuman Bildirgesi’nin İkinci Dünya Savaşı’ndan 5 yıl sonra yapıldığını belirtti ve 60 yıl sonra Schuman’ın vizyonu olan Avrupa Barış Projesi’nin 28 ülkeyi kapsadığına dikkat çekti.
Söz konusu dönemde onlarca yıl ezeli düşmanlık yaşayan alan ve Fransızların geçmişlerinin üstesinden gelebileceklerine inancın çok az olduğunu kaydeden Markopouliotis, Avrupa’daki politik ve ekonomik birliğin geçen 60 yılda güvenlik ve refahın güvencesi sunduğunu vurguladı.
Markopouliotis, “Bu Kıbrıs için de geçerli olmalıdır. Mevcut durum kabul edilebilir değil, Kıbrıs sorununa bir çözüm bulunmalıdır. Adayı yeniden birleştirecek ve tüm Kıbrıslıların yararlanabileceği bir çözüm olmalıdır” dedi.

“AB SÜRESİ DESTEKLİYOR”

Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum Liderlerin imzaladığı ortak açıklamanın bu yolda bir mihenk taşı olduğunu kaydeden Markopouliotis, “Avrupa Birliği bu süreci desteklemektedir” dedi.
AB’nin üç koldan sürece destek verdiğini anlatan Markopouliotis, AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso’nun BM Barış Gücü nezdindeki temsilcisi Peter Van Nuffel’in BM gözetiminde devam eden müzakerelere aktif olarak katkı yaptığını belirtti.
İkinci olarak Kıbrıs Türk tarafının AB Müktesebatı’nın kuzeyde de uygulanabilmesi için uyum çalışmalarına destek verdiğini de belirten Markopouliotis, üçüncü olarak bir antlaşmayla kurulacak birleşik bir Kıbrıs’ın AB müktesebatının gereklerini yerine getirebileceğinden AB’nin emin olması gereğini vurguladı.
Markopouliotis, “Farklılıklar ve geçmiş bir kenara itilebildiği takdirde AB tarihi, ne gibi imkanlardan yararlanılabileceğinin ispatıdır” dedi.

AB GÜNÜ

9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman, Avrupa’da barışçıl ilişkilerin kalıcı şekilde kurulması gerektiğinin zaruri olduğunu belirterek daha sistematik ve organize bir Avrupa kurmak gayesiyle bir kanun teklifi açıklamıştı. “Schuman Bildirisi” olarak da bilinen bu tasarı, bugün Avrupa Birliği olarak kabul edilen kurumun yapı taşı olarak görülüyor.

TAK

Kıbrıs Türk Ticaret Odası yeni Başkanı Fikri Toros ve Yönetim Kurulu üyeleri bugün nezaket ziyaretleri çerçevesinde Cumhurbaşkanı Dr. Derviş Eroğlu’na, Meclis Başkanı Sibel Siber’e ve Başbakan Özkan Yorgancıoğlu’na bir dizi ziyaret gerçekleştirmiştir. Genel olarak pozitif bir havada geçen ziyaretlerde Kıbrıs sorununda gelinen nokta ve atılması gereken adımlar ve Kuzey Kıbrıs ekonomisi ele alınmıştır. Bu ziyaretlerden bazı satır başlıkları şöyle:

Cumhurbaşkanı Dr. Derviş Eroğlu ziyareti
KTTO Başkanı Fikri Toros, kendilerine zaman ayırdığı için Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’na teşekkür ederek, KTTO 51. çalışma döneminin yeni ekibi olduklarını söyledi. Kıbrıs’ta yaşanan kritik dönemde KTTO’nun aktif rol üstlendiğini belirten Toros, bu süreçte Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ile işbirliği içinde ve tek ses oluşturma yönünde yapıcı çalışmalarla, Kıbrıs Türk toplumunun çıkarlarını takip edeceklerini belirtti. AB uyum çalışmaları döneminde bürokrasiyle çalışılması gerekeceğini, bu amaçla da Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ile sık sık görüşeceklerini ifade eden Fikri Toros, ivedilikle AB uyum çalışmalarına başlanması gerektiğini; Kıbrıs Türk iş camiasının olası bir çözümde rekabet edebilirliğinin, ürün kalitesinin uluslararası standartlara gelmesinin elzem olduğunu kaydetti. Güven arttırıcı önlemler tartışıldığı safhada, esas güvenin karşılıklı olarak yapılacak bir takım açılımlarla mümkün olabileceğine inanç belirten Toros, havaalanı, Maraş ve limanların açılmasına karşı olmadıklarını, ancak bunları çözümün elemanları olarak nitelendirdiklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu da, KTTO’nun ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Toros ve ekibinin önemli bir görevi üstlendiğini söyledi. Siyasi hayatı boyunca KTTO ile sıkı diyalog içinde olduğunu anlatan Cumhurbaşkanı Eroğlu, KKTC’nin yapması gereken hamlelerin başında, ekonomik hamleler olduğunu, bunun da ekonomik kuruluşlarla hükümetlerin işbirliğiyle mümkün olabileceğini kaydetti. KTTO’nun ortaya koyduğu görüşlerin önemine dikkat çeken Cumhurbaşkanı Eroğlu, güven arttırıcı önlemler denilince Rum tarafının sadece Maraş’ı dikkate aldığını belirtti. Mayınların temizlenmesinin her iki taraf için de güven arttırıcı bir önlem olacağına dikkat çeken Cumhurbaşkanı Eroğlu, bu konuda geniş bir liste hazırladıklarını kaydetti. Güven arttırıcı önlemlerin karşılıklı olması gerektiğine vurgu yapan Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, “ben de diyorum ki gelin Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nü geçirelim, benim halkımın size güveni artsın. Rumlar da bunun anlaşmadan sonra olabileceğini söylüyor. Peki neden Maraş anlaşmadan sonra olamıyor” dedi. Maraş’ın verilmesiyle olayın bitmediğini, Rumların 160 bin kişiyi yerleştirecek toprak da istediğini anlatan Cumhurbaşkanı Eroğlu, bunların müzakere masasında çözümlenecek konular olduğunu, sadece güven arttırıcı önlemlerle Kıbrıs konusunun çözümlenemeyeceğini vurguladı. “Çözümü siyasete malzeme yapmamak lazım” diyen Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, AB uyum konusundaki çalışmaların devam ettiğini de anlatarak, KTTO gibi önemli kuruluşlarla diyaloğa ve önerilerine her zaman açık olduğunu sözlerine ekledi.

(Kaynak: http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/130507/PageName/KIBRIS_HABERLERI )

Meclis Başkanı Sibel Siber ziyareti
Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Fikri Toros, 22 Mart’taki genel kurulda odanın yönetimine seçilen ekip olarak Meclis Başkanı’nı ziyaret ettiklerini belirterek, içinde bulunulan kritik süreçte mümkün olan her yerde işbirliği yapmak istediklerini söyledi. KTTO’nun 1958 yılında kurulduğunu ve 3 bin 600 üyesiyle Kıbrıs Türk toplumunun en büyük örgütü olduğunu kaydeden Toros, sadece iş dünyasının değil Kıbrıs Türk toplumunun dünyadaki çıkarlarının lobicisi olma göreviyle hareket ettiklerini belirtti. İçinde bulunulan çözüm sürecinde, çözüm öncesinde yapılması gereken ön hazırlıklarda, AB yasalarına uyum çalışmalarında lokomotif konumda olduklarını ifade eden Toros, bulunacak siyasi çözümün sürdürülebilir, başarılı, eşitliğe ve ekonomik çıkarlara saygılı bir çözüm olmasına katkı yapmayı istediklerini dile getirdi. Toros, yönetim kurulu üyeleri hakkında bilgi vererek, Meclis’ten yürütecekleri uyum çalışmaları çerçevesinde gerekli yasal düzenlemelerin ve bürokrasinin senkronize şekilde hayata geçirilmesini talep etti. Bu süreçte tek ses verebilmek için yoğun istişare içerisinde olmaları gerektiğini dile getiren Fikri Toros, en rasyonel kararların bu yöntemle alınabileceğine inandıklarını da söyledi. Ticaret Odası Başkanı Toros, tüm temaslarında iki toplumun şartlarının yakınlaştırılması gerektiğini anlattıklarını kaydederek, AB’nin Genişlemeden ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Komiseri Stefan Füle’yle gerçekleştirecekleri görüşmede de aynı konulara yer vereceklerini ifade etti.
Meclis Başkanı Sibel Siber de, KTTO’nun yeni yönetimini kutlayarak, sivil toplum örgütlerinin görevinin amatör ruhla profesyonel işler başarmak olduğunu kaydetti. KTTO’nun ülkenin değerli ve uluslararası tanınmışlığı bulunan bir örgüt olduğunu ifade eden Siber, odanın başarılarının KKTC’nin başarısı olacağını belirtti. En üzüldükleri noktanın uluslararası alanda Kıbrıslı Türklerin sesini duyuramaması olduğunu belirten Sibel, “Lobicilik çalışmalarında bugüne kadar çok iyi yol kat etmedik” dedi. Siber, Meclis olarak kendilerinin de lobicilik çalışmalarına katkı için yola çıktıklarını ve dış ilişkiler komitesi kurduklarını anımsatarak, bu komitenin amacının dünyadaki değişik ülkelerin parlamentolarıyla temas ederek söz haklarının varlığını anlatmak olduğunu ifade etti. KKTC’nin çözüme giden yolda tanınmayan bir ülke olmasına rağmen bu yolda Kıbrıs Türk toplumunun seçilmiş üyelerinin sesinin seçilmiş üye statüsünde dinlenmesinin kendilerini mutlu edeceğini söyledi. Referandumda yüzde 65 evet diyen bir toplumun sesine kulak vermenin çözüme katkı yapacağını ifade eden Siber, uluslararası muhatapları olan tüm kurumların bunları dile getirmesini istedi. Siber, Rum toplumuna da bu yönde çağrı yaptığını ifade ederek, bu konuda atılacak adımların güven arttırıcı önlemlere güzel örnek olacağını kaydetti.
(Kaynak: http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/130513/PageName/KIBRIS_HABERLERI )

Başbakan Özkan Yorgancıoğlu ziyareti
KTTO Başkanı Fikri Toros, odanın yeni oluşturulan kadrosunun hazırladığı çalışma manifestosu ve çözüm sürecine yönelik aksiyon planları ile ilgili Başbakan Özkan Yorgancıoğlu’na bilgi vermeye geldiklerini kaydetti. Çalışmalarını dışta tek ses, içte ise tartışma ortamı halinde gerçekleştirmeyi hedeflediklerini söyleyen Toros, dışta birden fazla sesin olmaması gerektiğine inandıklarını ifade etti. Çözüm öncesi Kuzey Kıbrıs’ta yoğun ve süratli bir Avrupa Birliği uyum çalışmasının yürürlüğe gireceğini söyleyen Toros, Ticaret Odası’nın bu uyum çalışmalarına öncülük edeceğini kaydetti. Doğrudan Ticaret Tüzüğü konusunda kulis yapmaya devam edeceklerini belirten Toros, adayı ziyaret etmekte olan Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Stephan Füle nezdinde bunun yapılacağını söyledi. Toros, AB uyum çalışmalarının Başbakanlığa bağlı AB Koordinasyon Merkezi ile işbirliği içinde yapılacağını vurguladı. Üretim sektörü başta olmak üzere tüm işletmelerin AB standartlarına getirilmesinin elzem olduğunu söyleyen Toros, rekabet gücünün oluşması için doğru standart ve maliyet seviyesinde olunması gerektiğini belirtti. Toros, rekabet gücünün sağlanmaması halinde, olası bir çözümde, diğer federal ortağa bağımlı olma riski bulunacağını; bağımlı olunan federasyonların da başarısız olduğunu ifade etti. En büyük hedeflerinin çözüm sürecine katkı koymak olduğunu belirten Toros, “Bu sürecin doğru patikada devam etmesi, toplumumuzun çıkarının korunması, en kısa zamanda BM’nin öngördüğü şekildeki çözümün hayata geçmesi için uğraşacağız” dedi.

Başbakan Özkan Yorgancıoğlu, KTTO Başkan ve üyelerine yeni dönemde başarılar diledi. Yorgancıoğlu, Kıbrıs sorununun yeniden gündemin birinci sırasında çıktığını söyleyerek, KTTO tarafından yapılacak katkıların anlamlı olacağını ifade etti. Oda üyelerinin, ülke ekonomisi ile ilgili beklentileri konusunda çözüm üretmeye yönelik tartışmalarda bulunulacağını söyleyen Yorgancıoğlu, AB uyum sürecinin önemli olduğuna değindi. AB uyum sürecine yönelik iyi bir işbirliği yapılacağına inandığını vurgulayan Yorgancıoğlu, bu çerçevede yasaların Cumhuriyet Meclisi’ne gönderilmekte olduğunu söyledi. Yorgancıoğlu, toplumu ileriye taşıma amacı güden iyi niyetli çalışmaların verimli olacağına inandığını belirtti.

(Kaynak: http://www.kibris724.com/basbakan-yorgancioglu-ktto-heyetini-kabul-etti-29255h.htm )

KTTO Başkanı Sayın Fikri Toros ve Oda temsilcisi Sayın Umut Vehit, geçtiğimiz günlerde Tunus’a gerçekleştirilen ziyaret çerçevesinde TC Tunus Büyükelçisi Sayın Ömer Gücük’ün rezidansında verdiği akşam yemeğinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile bir araya geldi. Yemeğe TOBB Başkanı Sayın Rifat Hisarcıklıoğlu’nun yanı sıra Denizli Ticaret Odası Başkanı Sayın Necdet Özer ve Konya Ticaret Odası Başkanı Sayın Selçuk Öztürk katıldı. Toplantı sırasında TOBB-KTTO genel işbirliğinin yanı sıra İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde müşterek çıkarlar için ortak çalışma alanları değerlendirildi.

TOBB ve KTTO işbirliğinde, Kıbrıslı Rum iş insanlarına Türk sanayisini tanıtmak amaçlı bir ziyaret planlanıyor

Öte yandan, yakın geçmişte Brüksel’de gerçekleştirilen ve her iki toplumun önde gelen iş insanlarının, Kıbrıs’ta olası bir çözümün değişik sektörler üzerindeki kazanımları tartışılmıştı. Bu çerçevede, Türkiye sanayisinin oynayacağı önemli role de dikkat çekilmişti. Tunus’ta TOBB heyeti ile yapılan görüşme sırasında, TOBB ve KTTO işbirliğinde Kıbrıslı Rum iş insanlarına Türk sanayisini tanıtmak, rekabet gücü hakkında fikir edinmelerini sağlamak ve olası bir çözümde Türk Sanayisinden ne kadar istifade edebileceklerini göstermek amacı ile Türkiye’ye kapsamlı bir ziyaret gerçekleştirilmesi planlandı.

Lefkoşa:
Turgay Deniz; Emre Olgun; Pınar Başman Süren; Aydın A. Raşit; Alp Cengiz Alp; Hilmi Can; Ertuğ Şevket; A. Serhan Kaner; Fikri Şener; Mustafa Defteralı; Ersan Dağlı; Günay Çerkez; Şua Saraçoğlu; Özalp Nailer; Salih Çeliker; Çelen Özkaynak; Erol Atakan; Selen Necat; Fikri Toros; Mustafa Erk; İsmail Sayı; Asım Dedezade; Metin Yalçın; Necdet Ergün; Saber Andır; Arsen Angı; Mehmet İsmet Demirağ; Mehmet Gökçebel; Enver Haskasap

Mağusa:
Erhan Bolkan; Mustafa Genç; Semral Erel; Salahi Serakıncı; Ozan Dağlı; Hasan Kutlu İnce; Vargın Varer; Ramazan Gündoğdu: Ahmet Noyan; Hüseyin Kayalp; Kutlu Eyüpoğlu

Girne:
İsmail Reha Arar; Seda Yavaş; Serhan Kombos; Ali Şah; Aziz Limasollu; Hüseyin Kemaler; Özlem Özbekoğlu; Kamil Çağra; Mehmet Eziç, Asım Vehbi

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) ve Türk Ekonomi Bankası (TEB) işbirliğinde düzenlenen 2’nci Girişimcilik Zirvesi bugün Kıbrıs Türk Ticaret Odası Konferans Salonu’nda yüksek katılımda gerçekleştirildi. KTTO Başkan Yardımcısı Seda Yavaş ve TEB KKTC Bölge Alan Müdürü Tevfik Bülent Şatıroğlu’nun açılış
konuşmalarıyla başlayan etkinlikte, Toros Group of Companies Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Toros “KKTC’de Girişimci Olmak”; TEB Girişim Bankacılığı Danışmanı Adnan Şahsuvaroğlu “21. Yüzyılda Nasıl Girişimci Olunur?” konularında konuşma yaptı. Zirve, KTTO ve TEB İşbirliği Protokolü’nün İmzalanmasının ardından TEB Girişim Bankacılığı Müdürü İbrahim Coşkuner “Girişimcilerin Finansmana Erişimi ve Finansal Destekler” konulu konuşmasıyla devam etti. Ardından, Metgin Limited Direktörü Engin Yeşilada ve Fırsat Kıbrıs Direktörü Burcu Tokar’ın başarılı girişimci hikayeleri anlatmasıyla zirve sona erdi.

TEB KKTC Bölge Alan Müdürü Tevfik Bülent Şatıroğlu da açılışta yaptığı konuşmada, girişimcilik kavramının tarihinden ve girişimciliğin öneminden bahsetti. Şatıroğlu ülkedeki girişimcilikle birlikte refahın da artacağını anlattı.

Saygılarımızla,
Dr. Günay Çerkez
Başkan

Bu yıl altıncısı hazırlanan 2013-2014 Rekabet Edebilirlik Raporu, bugün (21 Şubat 2014 Cuma) Lefkoşa’da Kıbrıs Türk Ticaret Odası Konferans Salonunda düzenlenen “Kuzey Kıbrıs Rekabet Edebilirlik Forumu”nda kamuoyu ile paylaşıldı. Siyaset, iş dünyası, sivil toplum kuruluşları, sendikalar, akademi ve medya temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen etkinlikte Başbakan Özkan Yorgancıoğlu ve Maliye Bakanı Zeren Mungan da birer konuşma yaptı.

Etkinlik, Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Günay Çerkez’in konuşmasıyla başladı. Günay Çerkez böylesine önemli ve kapsamlı bir projenin, tam altı yıl boyunca hiç aksatmadan yürütülüyor olmasının Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın geldiği aşamanın önemli bir göstergesi olduğunu söyledi. Rapordan alıntı yaparak,“işletmelerin iş yaparken karşılaştıkları en önemli problemlerin başında verimsiz devlet bürokrasisi ve siyasi/politika istikrarsızlığıdır. Bu sorunların çok büyük bir oranı Kıbrıs sorunundan kaynaklanan izolasyonlarla ilgili dış kaynaklı sorunlar değildir. Bunlar tamamen kendi iç sorunlarımızdır ve halledilmeleri de bizlerin iradesindedir” diye konuşan Çerkez, bir sorunun çözülmesinin yarısı, onu teşhis etmek; diğer yarısı ise onu çözmek için adım atmak dedi. “Kıbrıs sorunundaki gelişmeleri de göz önünde bulundurarak, bu şartların oluşabilmesi için acilen adımlar atmak gereklidir” diyen Çerkez, siyasi odaklı bir ekonomi yerine ekonomi odaklı bir siyasete şiddetle ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi. Görüşmelerin yeniden başlamış olmasını büyük bir memnuniyetle karşıladıklarını belirten Ticaret Odası Başkanı, “Hem Sayın Cumhurbaşkanımızın hem de Kıbrıslı Rum lider Sayın Anastasiades’in liderliklerini sergilemelerini ve halklarını çözüme hazırlamalarını şiddetle diliyoruz” dedi. Dünya rekabet edebilirlik sıralamasında Güney Kıbrıs’ın 58’ci bizim ise 118’inci sırada olduğumuzu vurgulayan Çerkez, “Kıbrıs Türk ekonomisi ile Kıbrıs Rum ekonomisini yakınlaştırmak amacıyla bu çabaların hemen başlaması ve katkıların hemen realize edilmesinin önemin bir kez daha dikkatinize getirmeyi en önemli görevim olarak addediyorum” diye konuştu.

Konuşmaların ardından raporun lansmanına geçildi. Doç. Dr. Mustafa Besim ve Yrd. Doç. Dr. Kamil Sertoğlu tarafından hazırlanıp sunulan rapor büyük ilgi gördü. Rapora web sitemizden ulaşabilirsiniz.
TAK’ın etkinlikle ilgili haberi için tıklayınız

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, elektrik sorununa ilişkin ilgisini sürdürmekte ve bu yönde çalışmalar yapmaya devam etmektedir. Bugün elektrik fiyatlarına yapılan zamların üzerinden iki ay geçmesine rağmen halen elektrik soruna kalıcı çözümler getirmeye yönelik hiçbir adım atılmamıştır.

Elektrik sorunu ile ilgili gelinen durumu değerlendiren KTTO Meclisi, Mustafa GENÇ, İsmail SAYI ve Metin YALÇIN’dan oluşan bir komite kurmuş ve bu komite KIB-TEK Yönetim Kurulu ve EL-SEN Yönetim Kurulu ile görüşmelerini takiben elde ettiği bulgu ve görüşleri kamuoyu ile paylaşılmaya karar vermiştir.

Soruna kalıcı çözüm bulunmaz ise bedelini yine biz ödeyeceğiz

KIB-TEK’in gelmiş geçmiş tüm hükümetlerin popülist ve günü kurtarmaya dönük davranışları nedeniyle ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu bilinen bir gerçek olmakla birlikte, asıl sorgulanması gereken ekonomik sektörlerin ve hane halkının yüksek tarifelerden enerji tüketmesinin nedenleri olmalıdır. Ülkede daha düşük maliyetlerde elektrik tüketmek ve gerek mali gerekse idari olarak sürdürülebilir bir yapıda olmayan KIB-TEK’te yaşanan sorunların çözümüne katkı koymak isteyen herkesin kamuoyunu bilgi kirliğinden kurtarıcı, karar vericileri doğru uygulamalar için cesaretlendirici bir kamuoyu desteği yaratmak adına çaba göstermesi gerekir.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası olarak buna öncülük ederek KIB-TEK Yönetimi ve EL-SEN ile temaslarda bulunarak mevcut durum tespiti ile ilgili doğru bilgileri alıp kamuoyu ile paylaşmayı kendimize bir görev edindik. Bu anlamda ulaşmış olduğumuz önemli bulguları kamuoyunun bilgisine getirmek istiyoruz.

KIB-TEK’in elektrik üretim maliyetleri çok yüksektir

Ülkedeki elektrik üretimi yüzde yüz fuel oil’e bağlı bir yapı üzerine kurulmuştur ve üretim maliyeti fuel oil fiyatlarında ve dolar kurundaki artışa paralel olarak değişmek zorundadır. Fuel oil 2009 yılından bu yana yüzde 248, dolar kuru ise yüzde 33 artarken, elektrik tarifelerinde siyasi amaçlar uğruna sadece ortalamada yüzde 45 oranında bir artış gerçekleşmiştir. Ayrıca 240 gün kredili fuel oil alışı toplam fuel mal oluş fiyatını nerdeyse ikiye katlamıştır. Dolayısıyla, 2009 yılından itibaren fuel oil fiyatlarında ve dolar kurunda yaşanan yüksek seviyedeki artışlara ve çok yüksek faizlerle kredili alış için ne tedbir alınmış ne de elektrik tarifelerinde orantılı bir artış gerçekleştirilmediğinden, KIB-TEK 4 yıl zararına elektrik satışı yapmıştır. Ülkemizdeki üretim maliyetleri Eylül 2013’te 55 kuruş olarak hesaplanırken Güney Kıbrıs’ta Temmuz 2013’te uygulanan konut tarifesi 36.4 kuruş, Türkiye’de ise uygulanan konut tarifesi Haziran 2013’te 35.7 kuruş seviyelerinde idi. Bu da açıkça göstermektedir ki KIB-TEK’in elektrik üretim maliyetleri bize en yakın iki ülkeye kıyasla çok yüksek ve kabul edilebilir fiyatların çok üstündedir.

KIB-TEK alacaklarını tahsil edememiş, finansman temini için sürekli borçlanmıştır

KIB-TEK bu sürede maliyetlerinin altında satış yapmaya devam ederken, üstüne üstlük sattığı elektriğin parasını bile tahsil edememiş, finansman açığından dolayı sürekli olarak çok yüksek kredi faiz oranları üzerinden borçlanmıştır. Özellikle, Türk Petrolleri ile 4 Haziran 2012 tarihinde imzalanan antlaşmada 240 gün vadeli ve peşin ödemeli opsiyona kıyasla dolar bazında yüzde 78 daha pahalı fiyat opsiyonu seçilerek akaryakıt temin edilmesi üretim maliyetlerinde yadsınamaz artışların oluşmasına neden olmuştur.

Özellikle mevcut koşullarda 157 milyon TL tutarında olan kamu, belediyeler ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlardan olan alacakların kısa vadede tahsil edilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu borçların ödenmesi için Hükümetin önerdiği 0-120 ay (10 yıl) çok uzun olduğundan konuya çözüm getirmekten çok uzaktır. Birikmiş borçlarının yaratmış olduğu faiz yükü ile kurumun finansmana erişimindeki risk oranının yüksek olması bir taraftan maliyetlere olumsuz etki yaparken, KIB-TEK’in mali yapısını daha kırılgan bir hale getirmiştir.

Ek 1’de bilgilerinize sunulan tablodan da görülebileceği gibi 2013 yılı Eylül ayı itibariyle 55 kuruş olan elektrik kilovat saat ücretinin 41 kuruşunu akaryakıt ve finansman maliyetleri oluşturmaktadır. Çok yüksek seviyelerde olan bu maliyet özellikle finansman yükünden kaynaklanmakta ve bu maliyetin aşağıya çekilememesi durumunda yüksek fiyatla elektrik üretilmesine devam edileceği kesindir.

Daha verimli üretim için gerekli yeni teknolojik altyapı yatırımları yapılmamıştır

KIB-TEK düşük verimli buhar türbinleri ile üretim yapmaya devam ederken, özellikle mali anlamda yaşanan sıkıntıların da etkisi ile daha verimli üretim için gerekli yeni teknolojik altyapı yatırımlarını yapamamış, maliyetleri artarken verimliliği çok düşük seviyelerde kalmıştır. Örneğin, uzaktan erişimli akıllı sayaçların tüm abonelerde kurulumu sağlanamamıştır. Bu durum kayıp kaçağı önlemede ve gerekli bakım çalışmalarının yapımında büyük sıkıntılar yaşanmasını getirmiştir. Hâlbuki enerji üretimi ve temini teknolojik yeniliklerle doğrudan bağlantılı olan bir sektördür ve özellikle elektrik üretiminde yüksek teknolojiden yararlanılması gerekmektedir.

Personel giderleri kurumun mali yapısının kaldıramayacağı kadar yüksektir

2009-2013 yılları arasında KIB-TEK’in personel giderlerinin toplam üretim maliyetleri içerisinde payı yüzde 12 ile yüzde 25 seviyeleri arasında değişiklik göstermiştir. Dünya örneklerine bakıldığı zaman, sermaye-teknoloji yoğun bir üretim şekli olan enerji üretiminde personel giderlerinin toplam üretim içindeki payı yüzde 5 ile yüzde 7 arasında seyretmektedir. Dolayısıyla, KIB-TEK’in personel giderleri kurumun mali yapısının kaldıramayacağı kadar yüksektir.

Bütünlüklü bir yapılanmanın gerekleri yerine getirilememiştir

KIB-TEK’te çağdaş işletme kuralları yerine siyasi ihtiyaçlar ve menfaatlerin gözetildiği bir işletme anlayışı hâkim olmuş, daha düşük maliyetlerle daha kaliteli ve kesintisizi enerji üretim ve arzı için bütünlüklü bir yapılanmanın gerekleri yerine getirilememiştir. Hiç kuşku yok ki; bu durumun ülke yönetimindeki genel zafiyetinden soyutlanması mümkün değildir.

Yukarıda yapılan tespitler ışığında yakın zamanda yapılan zammın ne kurumu kurtarmaya yeteceği ne de elektrik üretim ve tüketim maliyetlerinin düşürülmesine kalıcı bir çözüm getireceği aşikârdır. Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın hükümetten esas beklentisi elektrik enerjisi ile ilgili ivedilikle kapsamlı ve kalıcı önlemler almasıdır. Kıbrıs Türk Ticaret Odası olarak, bu kapsamdaki önerilerimiz aşağıda sunulmaktadır.

1. Elektrik üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve rekabet edebilir seviyelerde fiyatlandırılması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
2. Elektrik arzı çeşitlendirilerek arz güvenliği sağlanmalıdır. Bu kapsamda özellikle alternatif enerji üretim şekillerinden faydalanılması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır.
3. KIB-TEK’in mevcut alacaklarının tahsilatının sağlanması ve borçlarının daha uygun faiz oranlarında yapılandırılması için düzenlemeler yapılmalıdır. Alacakların tahsilatının 10 yıl gibi sürelerde değil 1-2 yıl gibi çok kısa sürelerde sağlanması veya devletin bu borçlar için kaynak yaratarak, kurumdaki kara deliği kapatması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
4. Bağımsız bir Enerji Piyasası Üst Kurulu kurulmalıdır. Bu kurum piyasayı denetleyici ve düzenleyici olmalıdır.
5. KIB-TEK’in mevcut batık haliyle kısa dönemde özelleştirilmesinin gerekli talep olmayacağından ticari olarak başarılı olması mümkün değildir. Şimdiki KIB-TEK yapısı ikiye ayrılarak üretim ve iletim yeniden yapılandırılırken, dağıtım ve tahsilat ile diğer hizmetler ayrıştırılarak en erken bir zamanda özelleştirilmelidir. Öncelikli olarak kurumun finansman sorununun çözülmesi ve yönetimin siyasetten arındırılarak, konusunda uzman kişilerden oluşacak bir yönetim anlayışı ile yeniden yapılandırılması ve bunu takiben de düze çıkarılması için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
6. Dağıtım ve tahsilatın özelleştirilmesinin tekel yaratacağı argümanı doğru değildir. Çünkü en kötü tekelleşme hükümetin kontrolünde olan tekelleşmedir ki şimdiki durum budur.
7. Elektrik sistemimizin Türkiye ve Güney ile bağlantılı olması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır.
8. Ülke gerçekleri ile kurumun mali yapısı göz önünde alınarak toplam maliyetler içerisinde personel giderlerinin payının yüzde 7’yi geçmemesi sağlanmalıdır.

EK 1: Kilovat saat (kws) elektrik üretim maliyeti