“BÜTÇENİN SORUNLARI EKONOMİK SORUNLARIN KAYNAĞI HALİNE GELDİ”

2026 mali yılı bütçesi Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda ele alınmaya başlanmıştır. Bütçede öngörülen 25,2 milyar TL’lik açık, kamu maliyesinin sürdürülebilir olmadığını açık bir şekilde ortaya koyan en önemli göstergelerden olmuştur. 2024 yılı itibariyle bütçe açığı kalıcı bir yapısal özellik eğilimi gösterirken, 2026 bütçesinde öngörülen yüksek açık, hızla büyüyen borç stoku ve artan faiz ödemeleri, KKTC kamu maliyesinin sürdürülebilirlik açısından kritik bir eşiğe geldiğini göstermektedir.

Bütçe açığının yapısal bir nitelik kazanması, kamu kaynaklarının giderek daha büyük bir bölümünün faize ayrılmasına ve maliyenin manevra alanının daralmasına yol açmaktadır. Borçlanmalar çok büyük oranda yatırım yerine cari harcamaların finansmanına gitmekte, bu da faiz yükünü artırmaktadır. İç borç stokunun (DİBS) 14 milyar TL’yi aşması ve 2026 yılında 6,5 milyar TL faiz ödemesi öngörülmesi, ekonomik büyüme, özel sektör yatırımları ve kamu hizmetlerinin finansmanı üzerinde ciddi baskı oluşturmaktadır. Bu tablo, mali disiplinin güçlendirilmesi ve yapısal tedbirlerin gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Komite çalışmaları sonrası Genel Kurula sevk edilen  2026 Mali Yılı  bütçesinin yaklaşık %75’i personel giderleri, cari transferler ve sosyal güvenlik kurumuna devlet primi harcamalar için kullanılacaktır. Bu kalemlerin ortak özelliği bütçenin en büyük, hayat pahalılığı ayarlamaları ile hızlı ve otomatik büyüyen, esnek olmayan, aşağı yönde hareket edemeyen ve bütçe üzerinde kalıcı baskı oluşturmalarıdır. Bu ve buna benzer katı harcamalar enflasyonu takip eden değil, maliyet enflasyonunu körükleyen, özel sektörde ücret baskısı yaratarak ücret–fiyat sarmalını tetikleyen niteliklere sahiptir. Bu sorun, yıllar içinde oluşmuş ve KKTC’nin en önemli sorunu haline gelmiştir. 2026 yılı bütçesinde de bu konuda herhangi olumlu bir gelişme görülmemektedir. Bu eğilimler hayat pahalılığı sarmalı ile birlikte devam ederse 2026 yılında da kronik açık, hızlanan borçlanma, artan faiz yükü ve mali sürdürülebilirlik riski kaçınılmaz hale gelecektir.

Bu sorunlara karşılık kamu gelirlerindeki artışlar, ekonomik büyüme kaynaklı olmaktan çok mal ve hizmet fiyatlarının enflasyon etkisi ile yükselmesinden kaynaklanıyor; göstermeliktir! Kamu yönetimi, yasa ile belirlenmiş olan ENFLASYON MUHASEBESİ kurallarını uygulamamakta ısrar ederek enflasyonun şişirdiği fiyatlara dayanarak gelirlerini artırmaya çalışmaktadır.

Bütün bunlar göstermektedir ki kamu yönetimi, “batan batsın ama ben maaş ödemeye devam edeyim” anlayışı ile hareket etmektedir.

KKTC bütçesinin sorunları o kadar büyümüştür ki ekonomi tartışmalarının odağında bile devletin gelir-giderleri ve maaş ödemeleri yer alır duruma gelmiştir. Kamu maliyesi, ekonominin kendisi değildir. Kamu maliyesi, ekonomiden sağlanacak kaynakla zorunlu kamu hizmetlerini sürdürmek amaçlı bir organizasyon olmak yerine, Kıbrıs Türk ekonomisinin başlıca amacı ve sorunu haline gelmiştir. KKTC bütçesinin çok ciddi bir reforma tabi tutulmasının zamanı çoktan gelmişti; artık geçmek üzeredir.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, uzun yıllardan beri KKTC’nin esaslı bir kamu reformuna ihtiyacı olduğunun altını çizmektedir. Bu reform yaklaşımı, kamu sektörünün yeniden şekillendirilmesini; sağlık, eğitim ve altyapı ihtiyaçlarımızın karşılanmasını hedeflemek zorundadır. KKTC’nin, acil olarak, kapsamlı tasarrufu ve mali disiplini sağlayacak, kayıtdışılığı önleyecek ve tüm kesimlerin  en önemli sorunu haline gelmiş olan pahalılıkla mücadeleyi içerecek reformlara ve tedbirlere ihtiyacı vardır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası

YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI BÜTÜNÜLÜKLÜ VE KİMSEYE AYRICALIK TANINMADAN YÜRÜTÜLMELİDİR

Yolsuzluk algısının çok yüksek seviyelere ulaştığı, yolsuzluk yapılmayan tek bir kurumun bile olmadığı inancının halkımızın devlete olan güvenini iyice sarstığı bir dönemde ortaya çıkan yolsuzluk soruşturmalarını, dikkatle ve ilgiyle takip ediyoruz.

Yolsuzluk soruşturmalarının herkesi ve her konuyu kapsayacak şekilde sürdürülmesi ve sonuçlandırılması başlıca BEKLENTİMİZ VE UMUDUMUZDUR.

Bu soruşturmalardan sonuç alınması halinde yolsuzluk yapmadan iş yapılamayacağı algısı çökecek ve iş yapabilirlik ortamı iyileşmiş olacaktır. Yolsuzluk soruşturmalarının halkı tatmin edecek ve yolsuzluk algısını geriletecek şekilde sonuçlanması halinde yurttaşlarımızın devlete olan güveni artacak, haksız kazanç peşinde koşanlar halk tarafından “dışlanmak” cezasına çarptırılacak ve ülkemizin geleceği için yeniden umutlanma olanağı doğacaktır.

Masumiyet karinesi hepimiz için önemli ve kutsaldır. Kimseyi haksız yere suçlayamaz, gerekli kanıtlar ortaya çıkmadan mahkum edemeyiz. Ne var ki, işini düzgün yapanlar üzerindeki şaibelerin de ancak bu ilkeyi gözeten yargılamalar sonucunda kalkacağını da belirtmek isteriz. Yargımıza güveniyoruz ve “her şeyin kirlendiğine” ilişkin algıdan bir an önce kurtulmak istiyoruz.

Kıbrıs Türk kamuoyunu yakından ilgilendiren yolsuzluk iddialarının en kısa sürede sonuçlandırılmasını; ilgili olabilecek herkesin soruşturmaya dahil edilmesini ve nihai kararların mahkemelerimizde verilmesinin sağlanmasını talep ediyoruz.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası

KKTC Hükümeti’nin akaryakıt fiyatlarına yaptığı yeni zam, özel sektör açısından artık tahammül sınırlarını tamamen aşmıştır.

Ekonominin her alanında zorunlu bir girdi olan akaryakıtın bu şekilde art arda zamlanması, üretimden ticarete, ulaşımdan tarıma, turizmden hizmet sektörüne kadar tüm özel sektörü felç eden bir noktaya gelmiştir. Akaryakıt zammının, kamu maliyesindeki disiplinsiz harcamaları finanse etmeye yönelik dolaylı bir vergi aracı olarak kullanıldığı artık saklanamaz bir gerçektir. Hükümet, yönetemediği bütçenin yükünü sektörlerin sırtına bindirmekte; maliyetleri yukarı çekip rekabet gücünü zayıflatırken, özel sektörü ayakta tutan tüm damarları kesmektedir.

Yaşananlar, kamu maliyesinin sürdürülemez bir noktaya geldiğini açıkça ortaya koymaktadır. Ancak bu gidişatın sonuçları açıktır: İşletmeler kapanacak, istihdam kayıpları derinleşecek, yatırım iştahı yok olacak, vergi gelirleri düşecek ve kamu maliyesi bugün kapatmaya çalıştığı açıkların çok daha büyüğüyle karşı karşıya kalacaktır. Özel sektörün nefesini keserek kamu maliyesi kurtarılamaz; tam tersine, tüm ekonomik yapıyı çöküşe sürükler.

Hükümetin zam politikası, verimsiz ve şişkin kamu yönetimini ayakta tutabilmek için toplumun tüm kesimlerini ağır bir maliyete mahkum etmektedir.

Acilen mali disipline, şeffaflığa ve veriye dayalı bir ekonomik yönetime ihtiyaç vardır. Zamlarla ayakta kalmaya çalışan bir ekonomi modeli, ülkenin taşıyabileceği bir model değildir. Aksi halde bugün yaşadığımız sorunlar yalnızca bir başlangıç olacak, ülke çok daha ağır bir ekonomik yıkımla yüz yüze kalacaktır. Hükümeti bu zammı derhal geri çekmeye çağırıyoruz.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Turgay Deniz, 2025 yılında Londra’da düzenlenen 4. AlBaraka Summit’te panelist olarak yer aldı.

Zirve kapsamında “Ekonomik Hızlanmanın ve İş Dünyası Ağlarının Motoru Olarak Ticaret Odaları” başlıklı oturumda konuşan Deniz, Kuzey Kıbrıs’taki işletmelerin küresel pazarlara entegrasyonu konusunda önemli mesajlar verdi.

Başkan Deniz, panelde yaptığı değerlendirmede, ikili işbirliklerinin güçlendirilmesi, bölgesel ticaret ağlarına erişimin artırılması ve sektörel iş ile yatırım potansiyelinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. KTTO’nun yürüttüğü çalışmalarla, Kıbrıs Türk girişimcilerinin uluslararası iş dünyasında daha fazla yer almasını hedeflediklerini vurguladı.