Resmi Gazete’de yayımlan düzenlemeye göre bazı istisnalar hariç (ithalattaki KDV gibi) Kurumlar Vergisi Yasası, Gelir Vergisi Yasası ve Katma Değer Vergisi Yasası kapsamında bulunan vergi borçları 31 Mart 2021 tarihinden 30 Haziran 2021 tarihine kadar ödeme tarihinde veya ödeme tarihinden önce ödenmesi durumunda ödenen tutar üzerinden %5 indirim yapılacaktır.
Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre Covid-19 ekonomik tedbirler kapsamında uygulanan aşağıda belirtilen ürünlere yönelik KDV indirimi 31 Mayıs 2021 tarihine kadar uzatılmıştır.
– Zirai alanda kullanılan motorlu kara taşıtları (%0 KDV)
Sokağa çıkma yasağı ve Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Üst Komitesinin Covid-19 tedbir kararları yeniden düzenlenmiştir. Özetle geçen hafta açıklanan ve uygulamada olan düzenlemeler yapılan bazı değişikliklerle birlikte 5 Nisan Pazartesi gününe kadar uzatılmıştır.
Öne çıkan bazı değişiklikler aşağıdaki gibidir;
Pazartesi – Cumartesi gece sokağa çıkma yasağının 21:00 olan başlama saati 22:00 olarak değiştirilmiştir. Pazar günü için tam gün olan sokağa çıkma yasağı ise aynı şekilde devam edecek.
Marketlerin, perakende ve mağazacılık hizmetlerinin, restoranların ve kapalı olarak belirtilmeyen tüm hizmetler / sektörlerin 20:00 olan kapanma saati, 21:00 olarak değiştirildi.
Mevcut uygulamada tedarik zinciri kapsamında raf düzenleme ve tanzim işlerinin çalışma saati ayrı şekilde düzenlenmişken, yeni kararla birlikte tedarik zinciri için tüm işlemler 08:00 – 21:00 saatleri arasında yapılacak.
Açık olan sektörlerde çalışan kişilerin 14 günde bir olan PCR test yenileme koşulu kaldırılarak, PCR testleri Sağlık Bakanlığı tarafından random (rastgele) gerçekleştirilecek. Bu uygulamadan kararlarda PCR test şartı belirtilenler hariç olacak.
Berber, kuaför, güzellik salonları ve dövme salonlarında görev yapan kişilerin 7 günde bir olan PCR test yenileme koşulu 14 günde bir olarak değiştirildi.
Mevcut uygulamada balıkçılar hariç Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında sadece ara bölgede temassız ticarete izin veriliyordu. Alınan yeni kararla birlikte Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney Kıbrıs’ta ticaret yapan kişilerin ticaret ile ilgili resmi belgelerini ibraz etmeleri kaydı ile, günübirlik saat 21:00’a kadar karantina uygulaması olmaksızın ticaret yapabilecek. Ticaret yapacak kişilerin son 7 gün içinde negatif PCR testlerini ibraz etmeleri gerekecek.
Yeşil Hat Tüzüğü (YHT) kapsamında ticaret yapan kişilerin sevkiyat amaçlı Güney Kıbrıs’a geçişlerine ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Odamızdan söz konusu kişilerin kimlik bilgisi, firma bilgisi, geçiş yapılacak araç plaka bilgisi ve ne kadar sıklıkla geçiş yapılacağına dair bilgi talep etmiştir. Bu çerçevede, Güney Kıbrıs’a sevkiyat yapmak isteyen firmalar talep edilen bilgileri aşağıda paylaşılan dilekçe örneğini doldurarak ivedi bir şekilde tarafımıza en geç yarın (23 Mart 2021 Salı) saat 13:00’e kadar ulaştırması gerekmektedir.
Söz konusu dilekçe doldurulup imzalanıp ve kaşelendikten sonra dilekçeyi 22 70 782 numaralı faksa veya ebogac@ktto.net eposta adresine iletebilirsiniz. Dilekçenin aslını sonra YHT başvurusu sırasında Odamıza teslim edebilirsiniz.
Sokağa çıkma yasağı ve Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Üst Komitesinin Covid-19 tedbir kararları yeniden düzenlenmiştir. Özetle geçen hafta açıklanan ve uygulamada olan düzenlemeler yapılan bazı değişikliklerle birlikte 29 Mart Pazartesi gününe kadar uzatılmıştır.
Öne çıkan değişiklikler aşağıdaki gibidir;
– Açık olan sektörlerde çalışan kişilerin 7 günde bir olan PCR test yenileme koşulu, 14 günde bir PCR/antiijen testi olarak değiştirildi. Bununla birlikte 7 günde bir testlerini yineleyecek olan sektörler Sağlık Bakanlığı tarafından bildirilecek.
– Kapalı olan yerler kapsamından tiyatro, konser salonları, yüzme havuzları, kapalı spor salonları ve bet ofisleri çıkarıldı.
– Aksi bir karar üretilmemesi halinde 24.03.2021 tarihinde 1/3 kapalı alanlar açılabilecek.
– Restoranlar, pastane, kafeler ve meyhanelerde nargile kesinlikle kullanılmayacak.
– Kahvehane, kıraathane, kafeterya ve lokallerde oyun oynatılmayacak (kağıt, okey vb.), varsa nargile kesinlikle kullandırılmayacak.
– Çalışanlar taranarak bet ofisleri 24.3.2021 tarihinde açılabilecek. Bet ofislerinde yemek ve içmek kesinlikle yasak olacak.
– Çalışanların PCR testleri yapılarak kapalı spor salonları (fitness) 24.3.2021 tarihinde açılabilecek.
– 12 Nisan 2021 tarihinde 3 günlük kapalı otel turizmi başlayabilecek. Ancak bunun için bileklik uygulamasının ve denetiminin hayata geçmiş olması gerekecek. Geri kalan turizm sektörünün açılması takvimlendirilerek çalışmalar yapılacak.
Kıbrıs Vakıflar İdaresi tarafından birikmiş kira ödemelerine yönelik yapılandırma Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Buna göre özetle;
Düzenlemeden, birikmiş kira ve gecikme zammı borcu bulunan ve/veya hükümlü borçlu ve/veya hakkında yasal işlem başlatılmış veya henüz yasal işlem başlatılmamış olan kiracılar faydalanabilecek.
Başvuru süresi 16 Mart 2021 tarihinden itibaren 60 gündür.
Yapılandırma kapsamında aşağıda belirtilen ödeme şekline göre gecikme zammında indirim öngörülmüştür.
KTTO tarafından, Digi Veri Araştırma Merkezi’nin işbirliğiyle hazırlanan 2020 IV. Çeyrek Ekonomi Bülteni KTTO Başkanı Turgay Deniz’in katılımıyla Kıbrıs Türk Ticaret Odası Mustafa Çağatay Konferans Salonu’nda paylaşıldı.
KTTO Genel Başkanı Turgay Deniz konuşmasında ekonomi bültenlerinin 3 aylık dönemler için hazırlandığını 2020 4’üncü çeyrek bülteni, Ekim, Kasım, Aralık aylarında yaşanan gelişmelere bağlı olarak 2020 yıl sonu itibariyle KKTC ekonomisinin bir fotoğrafı olduğunu belirtti.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın ekonomik verilerin izlenmesi konusuna büyük önem verdiklerini belirten Deniz, bu bültende sadece KKTC ekonomisine ilişkin verilere yer vermediklerini aynı zamanda Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin aynı dönemdeki makroekonomik performansını da izleyerek kendi ülkesel performansımızla karşılaştırıldığını bu sayede kısa ve orta vadede ekonomimizi iyileştirmek için hangi alanlara yoğunlaşmamız gerektiği konusunda daha kolay politika önerileri geliştirebileceğimizi düşündüklerini vurguladı.
Yedi ana başlıktan oluşuyor
2020 4’üncü Çeyrek için hazırlanan Ekonomi Bülteni yedi ana başlıktan oluşuyor ve Yönetici Özeti başlığı altında, bültendeki veri ve analizlerin kısa bir özetine yer veriliyor. İkinci başlıkta, Küresel Ekonomik Görünüm değerlendiriliyor.
KKTC, Türkiye ve GKRY Ekonomilerinin Görünümü başlığında, KKTC başta olmak üzere karşılaştırmalı olarak üç ekonominin büyüme, istihdam, dış ticaret dengesi, enflasyon, bütçe, bankacılık, turizm ve yükseköğretim verilerine yer veriliyor.
Dördüncü başlıkta ise KKTC, Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin son dönemde işletmelere ve çalışanlarına sunduğu destekler özetleniyor.
Beşinci başlıkta piyasalarda son 2020 4’üncü çeyrekte yaşanan gelişmelere yer verilirken altıncı başlıkta ise KKTC, Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin yapısal reform ajandaları değerlendiriliyor.
Son olarak yedinci başlıkta ise yine 2020 4’üncü çeyrekte KTTO tarafından gündeme getirilen bazı politika önerileri paylaşılıyor.
KKTC ekonomisinin 2020 yılında % 14,3 civarında küçüleceği öngörüldü
Covid-19 salgının seyri, 2020 4’üncü çeyrekte küresel ekonomik ve finansal gelişmelerin ana belirleyicisi olmaya devam etmişttiğini açıklayan KTTO Genel Başkanı Turgay Deniz mevcut gelir düzeyleri ve olanakları itibarıyla gelişmiş ekonomilerin Covid-19 krizine daha güçlü ve doğrudan desteklerle cevap vermeye çalıştıkları gözlemlendiğini, uluslararası kuruluşların tahmin ortalamalarına göre dünya ekonomisinin 2020 yılında % 4,2 civarında küçüleceği öngörülmekte olduğunu kaydetti.
Birçok ülkede olduğu gibi başta turizm ve yükseköğretimdeki kayıplardan kaynaklı olarak KKTC ekonomisi de salgından derin bir şekilde etkilenmeye devam etmekte olduğuna vurgu yapan Deniz DPÖ verilerine göre KKTC ekonomisinin 2020 yılında % 14,3 civarında küçüleceği tahmin edilmekte olduğunu sözlerine ekledi.
İşsizlik oranı, 2020 yılında, 9 yıl sonra ilk defa % 10,1 ile çift hanelere çıktı
Deniz , ülkemizde işsizlik oranının, 2020 yılında, pandeminin de etkisiyle 9 yıl sonra ilk defa % 10,1 ile çift hanelere çıktığını KKTC’de genç işsizlik oranı 2020 yılında yaklaşık % 10 artarak % 29,3’e yükseldiğini belirtti. Bu durumun, pandeminin en çok gençleri olumsuz etkilediğini ve işsizlik oranında yaşanan artışın ağırlıklı olarak genç işsizlerdeki artıştan kaynaklandığını gösterdiğini bununla birlikte, 2010 yılından itibaren azalarak % 25’e kadar düşen kamu sektörünün istihdam içerisindeki oranı 2020 yılında tekrar artarak % 30,6’ya yükseldiğini ve son bir yılda kamu sektöründeki istihdam edilen kişi sayısı % 14,3 arttığını söyledi.
Döviz, enflasyonu tekrar artırmış ve yılsonu enflasyon %15,03 olarak gerçekleşmiştir.
KKTC’de 2020 yılının ilk 11 ayında yaşanan ticaret dengesine bakıldığında ithalatın bir önceki yılın aynı dönemine göre % 23,1 daraldığı görüldüğünü belirten Deniz, ihracatta yaşanan % 22,1’lik artış dış ticaret dengesini de olumlu etkileyerek, bu dengede % 26,1 oranında bir iyileşme sağladığını, 2016 yılından itibaren çift hanelere yükselen KKTC enflasyonu, döviz artışının yaşandığı 2018 yılında % 29,66 olarak gerçekleştiğini ve 2019 yılında ise %11,66’ya düştüğünü belirtti. 2020 yılında yaşanan pandemi ve yılın ikinci yarısında artan döviz, enflasyonu tekrar arttırdığına ve yılsonu enflasyon %15,03 olarak gerçekleştiğine de vurgu yaptı.
Öneriler hatırlatıldı
KTTO Genel Başkanı Turgay Deniz, 2020 4’üncü çeyrekte oda tarafından gündeme getirilen ve bültende yer verilen politika önerilerinden bazılarını hatırlatmak istediğini belirterek önlemleri söyle sıraladı:
Daralan dış talebi genişletici girişimler kapsamında gerekli koruyucu önlemlerle birlikte yabancı öğrencilerin gelişinin planlanması.
Kuzey Kıbrıs’a turistlerin giriş koşullarının acilen belirlenmesi, ilan edilmesi ve turistik pazarlama faaliyetlerinin desteklenmesi.
KKTC’de konut almış veya alacak olan yabancıların yurda girişinin kurallara bağlı olarak kolaylaştırılması.
Salgının ekonomik anlamda yarattığı tahribatı asgariye indirebilmek için özel sektör kuruluşları ile çalışanlarının salgın sonrasına kadar kamusal desteklerle ayakta tutulması.
Kamu hizmetlerinin hızla dijitalleştirilmesi, bu yolla kamunun hizmet kapasitesi ve hızının artırılması amacıyla e-Devlet ile ilgili çalışmaların öncelikli olarak hayata geçirilmesi.
Kamuda “vatandaş devlet için değil, devlet vatandaş için vardır” anlayışı doğrultusunda, kamunun ekonomi üzerinde yük olmaktan çıkarılması ve ekonomiyi destekleyecek şekilde yapılandırılması amacıyla kamu reformunun hayata geçirilmesi.
Kamu harcamalarının disiplin altına alınması ve en az 10% tasarrufa gidilmesi.
Salgın döneminde yatırım indirimlerinin yatırımları teşvik edecek şekilde en az % 50’ye yükseltilmesi, sınırlamaların kaldırılması ve firmaların teknolojik alt-yapı ve dijitalleşme yatırımlarının da yatırım indirimi kapsamına alınması.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası 2020 IV. Çeyrek Ekonomi Bülteni için lütfen tıklayınız.
AB İnovatif Girişimcilik ve Diyalog Projesi kapsamında Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın da iş birliği ile yönetilen Avrupa Birliği finansmanlı İş İstihdamını Koruma ve Yaratma Destek Paketi’nin I. Aşama başvuru süreci uzatılmıştır.
Başvurular 16 Nisan 2021 Cuma günü Kıbrıs saatiyle 15:00’e kadar www.isdestek.eu adresinde bulunan Online Başvuru Formu doldurularak gerçekleşmeye devam etmektedir .
Destek Paketine ilişkin soruları olan üyelerimizin İş Geliştirme Uzmanı Alara Ataç’a alaraatac@ktto.net e-posta adresinden ve 0548 840 37 60 hatlı telefon numarasından ulaşmaları rica olunur.