Hükümet, Covid-19 salgın tehlikesi nedeni ile çalışanlara maaş desteği verilmesi ile ilgili çalışmalarını somutlaştırmış ve tutumunu bir tüzük değişikliği ile resmi hale getirmiştir.

Bu tüzük ile maaş desteğine hak kazanacak olanların kapsamı alabildiğine daraltılmıştır. Kıbrıs Türk Ticaret Odası, maaş desteğinin, iş yerlerinin açık veya kapalı olmasına bakılmaksızın kayıtlı bütün özel sektör çalışanlarına verilmesi gerektiğine ilişkin görüşünü hükümet ve kamuoyu ile daha önce paylaşmıştı; bu görüşünde ısrar etmektedir. Bu desteğin kapsamı konusunda hükümet tarafından getirilen kısıtlamalar büyük adaletsizlikleri içerdiği gibi, ailelerin salgına karşı mücadelenin gerektirdiği harcamaları yapamaması gibi vahim bir sonuç da doğuracaktır. Bu kısıtlamalar tarafımızdan büyük bir üzüntü ile karşılanmıştır ve kabul edilmemektedir.

Tüzük, işletmelerimizi açık ve kapalı olarak ayırmakla kalmamış, hükümet kararı ile kapatılmış bulunan iş yerlerinin çalışanları arasında da ayrıma gitmiştir. Çalışanlar, çalıştıkları iş yerinden bağımsız olarak çeşitli haklara sahip olan, ailelerine ve topluma karşı yükümlülükleri olan kişilerdir. Bakanlar Kurulu, kapattırdığı iş yerlerinin çalışanlarına maaş desteği verecekse, tümüne vermek zorundadır. Onlar arasında yapılacak ayrımlar için mantıklı bir gerekçe bulmaya çalışmak bile abesle iştigaldir. Bu ayrımlar da tarafımızdan kabul edilmemiştir ve edilmeyecektir.

Hükümet, çalışanlara maaş desteği verilmesi için işverenleri bazı yükümlülükler altına sokmaya çalışmakla da büyük bir yanlışa imza atmıştır. İşverenler, iş yerlerini ve çalışanlarını olanakları ölçüsünde korumak ve kendi özgül koşullarının gerektirdiği kararları almakla yükümlüdürler. Çalışanlara verilecek destek, işverenlerin kararlarını tahakküm altına almaya veya onları taahhüt altına sokmaya hak kazandırmaz. İlgili tüzüğün bu anlamdaki hükümleri hem hukuksuz, hem de kabul edilmezdir.

Hükümet, Sosyal Sigortalar Yasası ile İhtiyat Sandığı Yasası’nın kendisine yüklediği sorumlulukları birtamam yerine getirmekle yükümlüdür. Maaş desteği, hükümetin bu yasalardan kaynaklanan bu sorumluluklarını ertelenmesini veya geçersiz sayılmasını da gerektirmemektedir. Hükümetin bu sorumluluklardan kaçınmak için atmaya hazırlandığı adımlar da tarafımızdan kabul edilmeyecektir.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, bu zor günlerde çalışanları desteklemenin başlıca görev olduğunun altını ısrarla çizerken, hükümete, özel sektör çalışanlarına maaş desteği verilmesini öngören tüzük değişikliğini bu görüşler ışığında yeniden şekillendirmesi gerektiği konusunda ısrar edecektir.

Tüm ilgililere ve kamuoyuna saygı ile duyurulur.

SAĞLIK BAKANI SAYIN ALİ PİLLİ İLE GÖRÜŞME HAKKINDA BASIN AÇIKLAMASI

Ekonomik Örgütler Platformu temsilcileri olarak bugün Sağlık Bakanı Sayın Ali Pilli ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda, Covid-19 virüsüne karşı mücadeleyi değerlendirme fırsatı bulduk. Bu mücadelede doğru adımlar atılmakta olduğunu görmekten büyük bir memnuniyet duyduk. Görüşmede, iş dünyamızın mücadeleye nasıl katkı koyabileceği konusunda görüş alış-verişi yaparken, bu mücadeleye olanaklarımızı seferber ederek destek olmaya hazır olduğumuzu Sayın Bakan’a bir kez daha iletme olanağı da bulduk.

Platform temsilcileri olarak Sağlık Bakanımız ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede bakanlık tarafından uygulamaya konulan her önlemin iyice düşünülmüş ve farklı açılardan değerlendirilmiş olduğunu görmek bizleri memnun etmiş ve sürdürülen mücadeleye duyduğumuz güveni artırmıştır. Sağlık Bakanlığı ile yaptığımız görüşmede, öncelik sağlık sorunlarında olmak üzere hayatın normalleşmesi ve iş yerlerinin kontrollü olarak açılması konusunda neler yapılabileceğini de ele aldık. Bu aşamada en doğru çabanın hastalığı yenebilecek bir altyapı yaratmak ve ekonomik sorunları hafifletecek önlemleri almak olduğuna yürekten inanmaktayız.

Ekonomik Örgütler Platformu olarak sağlık altyapısının güçlendirilmesi için seferber olmaya hazır olduğumuzu kamuoyu ile bir kez daha paylaşırken, bu mücadeleyi kahramanca sürdüren sağlık ekiplerimize başarılar diler ve bir kez daha teşekkür ederiz.

Saygılarımızla,

Kıbrıs Türk Ticaret Odası

Kıbrıs Türk Sanayi Odası

Kıbrıs Türk Otelciler Birliği

Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği

Covid-19 salgını tehlikesine karşı alınan önlemler ekonomik yaşamı durgunluğa itmiş; buna karşın halkımızın temel ihtiyaçlarının karşılanması görevini üstlenen işletmelerin çalışmalarını zorunlu hale getirmiş ve zorlaştırmıştır. Bu arada hükümet, takasa sunulan ve ilgili hesaplarda karşılığı olmayan çeklerin yeniden takasa sunulması süresini 15 iş gününden 90 güne çıkarmış ve bu kararı ile piyasadaki bazı aktörleri rahatlatırken nakit akışında önemli bazı sorunlara neden olmuştur.

Piyasamız bu zorluklarla mücadele ederken, KKTC halkının başta gıda olmak üzere temel ihtiyaçlarını karşılamakla görevli şirketlerin ithalat işlemleri sırasında Gümrük Müdürlüğü’ne yapacakları ödemeler için banka onaylı ‘good for payment’ nitelikli çeklerin talep edilmesi ise büyük bir çelişkidir ve kabul edilmesi mümkün değildir. Devlet alacakları zaten önceliklidir ve devlete verilen bir çekin karşılıksız kalması, ilgili işletme veya kişinin ticari hayatının sona ermesi ile eş anlamlıdır. Durum bu olduğu halde, devletin ticari faaliyetleri zorlaştırıcı bu uygulaması çok zamansız olmuştur ve derhal geri alınmalıdır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın kendi bütçesinden ayırdığı ve iş insanlarının katkıları ile güçlendirdiği kaynak ile sağlanan sağlık ekipmanları devlet yetkililerine teslim edildi.

Oda’nın girişimleri ve sağladığı kaynak ile satın alınan 600 adet PCR test kiti, 20 adet hastabaşı invazivli monitör ve 2500 adet hızlı test kiti Lefkoşa’da Sağlık Bakanlığı’na teslim edildi.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası tarafından ayrılan ve iş insanlarımızın desteği ile güçlendirilen kaynaktan geriye kalan kaynak da Sağlık Bakanlığı ile istişare içinde ihtiyaç duyulan malzeme ve ekipmanın alımında kullanılacaktır.

COVID-19 virüsüne karşı yürütülen mücadele kapsamında Kıbrıs Türk Ticaret Odası tarafından oluşturulan kaynağa aşağıdaki hesap numaraları aracılığıyla destek olunabilir.

• Türkiye İş Bankası Hesap Numarası: 6801-0275674
• IBAN: TR43 0006 4000 0016 8010 2756 74

• Limasol Türk Kooperatif Bankası Hesap Numarası: 10-304-0003324510
• UBAN: 75123029100103040003324510

Ekonomik Örgütler Platformu, ekonomik önlemler ile ilgili temaslarını sürdürüyor

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Kıbrıs Türk Sanayi Odası, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği ve Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği’nden oluşan Ekonomik Örgütler Platformu, hükümet tarafından açıklanan ekonomik önlemlerin iyileştirilmesi ile ilgili çalışmalarına devam ediyor.
Bugün hükümet yetkilileri ile bir araya gelen EÖP temsilcileri, hükümet tarafından da hazırlıkları devam ettirilen ikinci ekonomik önlemler paketi ile ilgili görüş ve değerlendirmelerini paylaştılar. EÖP temsilcileri, yeni ekonomik paketin daha etkili olması ve virüs tehlikesinin azalması ile birlikte ekonomik çarkların dönmesine yardımcı olacak nitelikte olması gerektiğini belirttiler.

Saygılarımızla,

Kıbrıs Türk Ticaret Odası
Kıbrıs Türk Sanayi Odası
Kıbrıs Türk Otelciler Birliği
Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği

Ülkemizde koronavirüs tehlikesinin ortaya çıkmasından bu yana üç haftalık bir süre geçmiştir. Bu süre içinde çeşitli müdahalelerle olumlu mesafeler alınmıştır.

Bu olumlu tutum ve kararlılığa ve COVID-19’un KKTC’ye bir turist kafilesi ile İngiltere ile teması olan yurttaşlarımız tarafından taşındığı bilindiği halde, karantina uygulamalarında yeterli etkinlik sağlanamamış görünüyor. Virüsün yayılma eğilimi göstermekte olduğuna ilişkin bulgular, mücadelemizi daha etkin olarak sürdürmemiz gerektiğini göstermektedir.

Bu sürede sağlık kapasitemizin artırılması için önemli girişimler yapılmış; eksik veya yetersiz ekipmanların tamamlanması yoluna gidilmiştir. Bu olumlu gelişmeler, sağlık çalışanlarımızın takviye edilmesiyle güçlendirilmek durumundadır.

Bütün bu gelişmeler, başarılı bir kriz yönetiminin ve etkili koordinasyonun önemini biraz daha güçlü bir şekilde algılamamıza neden olmuştur. Ekonomik Örgütler Platformu, COVID-19 virüsüne karşı sağlık alanında sürdürülen mücadeleyi ve karantina uygulamalarını etkinleştirecek bir KRİZ KOORDİNASYON MASASI kurulmasının önemli bir adım, ciddi bir kazanım olacağını gözlemlemiştir.

Böyle bir oluşumun esas unsurlarının hükümet yetkilileri, bilim insanları, uygulayıcı kamu görevlileri ve iletişim uzmanlarından oluşması gerektiğini değerlendiriyoruz. Yapılacak değerlendirme ve alınacak kararların el ve gönül birliği ile ortak akıl çerçevesinde alınmasının bir zorunluluk olduğuna inanmaktayız. Böyle bir oluşumun yetki, görev ve sorumluları ise bir Bakanlar Kurulu kararı ile yetki karmaşasına neden olmayacak şekilde tanımlanmalıdır.

Bu vesile ile bu mücadeleden başarı ile çıkacağımıza inancımız yineler; halkımızı, bu mücadeleyi kahramanca sürdürmekte olan görevlilere yardımcı olacak şekilde EVDE KALMAYA çağırırız.

Saygılarımızla,

Kıbrıs Türk Ticaret Odası

Kıbrıs Türk Sanayi Odası

Kıbrıs Türk Otelciler Birliği

Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, insanlarımızın ihtiyaçlarının karşılanmasında büyük önem arz eden tedarik zincirinin bozulmaması için ticari faaliyetlerin mümkün olduğunca devam ettirilmesi gerektiğine inanmakta ve bu bağlamda çek takas işlemlerinin haftada üç gün olsa bile başlatılmış olmasını memnuniyetle karşılamaktadır.

Çek takas işlemleri başlamış olmakla birlikte, COVID-19 virüsüne karşı mücadele kapsamında kapatılmış bulunan iş yerlerinin çeklerinin Takas Odası’nda işlem görmemesi nedeniyle ciddi bir nakit sıkıntısı yaşanması ve temel ihtiyaç malzemeleri ithalatının bundan olumsuz şekilde etkilenmesi tehlikesi devam etmektedir. Odamız, bu sorunu Başbakan Ersin Tatar’a bir yazı ile iletmiş ve takasa sunulup karşılıksız çıkan çeklere karşılık işletmelere uygun faizli kredi sağlanmasını talep etmiştir. Nitekim, Odamızın bu talebini iletmesinden sonra Türkiye’den alınan bilgiler, Türkiye Hazinesi desteğinde Çek Ödeme Destek Kredisi’nin devreye konulduğunu göstermektedir. Benzer bir destek programının KKTC’de de devreye girmesi, ticari hayatın akışkanlığını sağlayacak ve insanlarımızın ihtiyaçlarının karşılanmasını kolaylaştırmış olacaktır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, dün telefon aracılığı ile katıldığı bir televizyon programında, KKTC’de çalışan 3’üncü ülke vatandaşlarına yardım edilmesi gerektiğini savunmuş ve bunun bir insanlık görevi olduğunu ısrarla vurgulamıştır.

Bu kapsamda yapılması gerekenlerin ne kadar önemli olduğunu ısrarla belirten KTTO Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Deniz, savunmasını güçlendirmek için “ben bunu yapsınlar demiyorum ama…” diye başlayan bir cümlesinde, hükümetin 3’üncü ülke vatandaşlarını bir bölgeye toplayarak iaşe ve ibadetlerini sağlamaktan bile kaçındığını hatırlatmıştır.

Oda başkanımızın bu açıklamaları, bazı yayın organlarına “telli bir alan ve askeri bölge” istendiği şeklinde yansımıştır. Esasında söz konusu haberlerde bile, aralarında Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın da bulunduğu Ekonomik Örgütler Platformu’nun bu kişilerin de “maaş yardımı kapsamına alınmasını talep ettiği” anlaşılır bir şekilde belirtilmektedir. Kaldı ki, Ekonomik Örgütler Platformu’nun bu konudaki talepleri hükümete liste halinde iletilmiştir ve talebin ne olduğu yorum kaldırmayacak kadar açıktır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur…

Hükümete 30 MART Pazartesi Günü Saat 17:00’a Kadar Süre

Ekonomik Örgütler Platformu, hükümetin ekonomik önlemler paketinde yer alan adaletsizlikleri 30 Mart Pazartesi saat 17:00’a kadar gidermemesi halinde eylemlere başlayacağını duyurdu

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Kıbrıs Türk Sanayi Odası, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği ile Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği, Kıbrıs Türk Turizm ve Seyahat Acenteleri Birliği ve Casino İşletmecileri Birliği, Başbakan Ersin Tatar tarafından açıklanan ekonomik önlemler paketindeki adaletsizliklerin giderilmemesi halinde eyleme başvuracağını açıkladı. EÖP, adaletsizliklerin giderilmesi için hükümete Pazartesi gününe kadar süre verilmesini de kararlaştırdı.

EÖP tarafından hazırlanan değerlendirmede, pakette yer alan hükümlerin nasıl değiştirilmesi gerektiğine ilişkin görüşlere de yer verildi. Bunlar arasında özel sektör ile kamu sektörü çalışanları ile KKTC ve TC yurttaşları ile 3’üncü ülke uyruklu çalışanlar arasında yapılan ayrımlara son verilmesi talebi dikkat çekiyor. EÖP tarafından hazırlanan diğer önlemler de çalışanları ve iş yerlerini korumayı hedefliyor.

Ekonomik Örgütler Platformu tarafından hazırlanan öneriler şöyle:

1’inci madde:

Paketin birinci maddesinde kamu görevlilerine ödemelerin nasıl olacağı düzenlenmişti. Bu maddenin “Bu ortamda toplumsal dayanışma ve sosyal adalet çerçevesinde kamu-özel kavgası yaratılması yerine eşit maaş verilmesi” prensibi ile yeniden düzenlenmelidir.

5’inci madde:

Bu maddede, “Bütçeden katkı alan kamu kurumları, belediyeler ve siyasi partilerin katkı paylarından ilerleyen dönemde ödenmesi şartı ile %25 oranında kesinti yapılacaktır” denilmekteydi.

Bu madde, sağlık ile ilgili görevleri dikkate alınarak belediyelerden kesinti yapılmaması şekilde düzenlenmelidir.

6’ncı madde:

Bu maddede, “Reel sektörü desteklemek adına ayrılan kaynak tutarı toplamda 750 milyon TL olacaktır” denilmekteydi. Bu maddenin bu kaynağın nasıl oluşturulduğu ve hangi alanlarda nasıl kullanılacağına açıklık getirecek şekilde detaylandırılması gerekmektedir.

7’nci madde:

Kiralar ile ilgili düzenlemelerin aşağıdaki şekilde değiştirilmesi:

Devlet Kurumlarına ve/veya Vakıflar İdaresine Ait Kira/İcar vb. Ödemelerin Faizsiz/Cezasız altı ay boyunca ertelenmesi. Kapatılan işletmeler için bu sürelerde kira/icar bedeli talep edilmemesi.

Özel Kira Düzenlemeleri İçin:

1. a) Nisan ayı kiralarının ödenmemesi, mal sahiplerinin Nisan 2020 – Ocak 2021 döneminde kira stopajı yatırmayarak, bu miktarın devlet tarafından finanse edilmesi
2. b) Mayıs ayı kiralarının kararnamede olduğu şekliyle, Haziran 2020 – Kasım 2020 arasında eşit taksitle ödenmesi. 

8’inci madde:

“Ödeme tarihi 31 Mart 2020 ile 30 Haziran 2020 tarihleri arasında olan gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, şans oyunları hizmetleri vergisi ve devletin kira alacaklarının gününde ödenmesi koşuluyla ödenen tutara yüzde 10 indirim uygulamasına gidilecektir” şeklindeki maddenin aşağıdaki hususlar dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi:

1. a) Sosyal Sigorta, ihtiyat sandığı, vergi beyannameleri, tüm harçların vb. ödemelerin açık/kapalı tüm işletmeler için en az altı ay süreyle ertelenmesi gerekmektedir.
2. b) Kapalı olan günlerde (14 Mart’tan itibaren) tüm vergi yükümlülüklerinin ödenmemesi.
3. c) Yüzde onluk indirim konusunun kalması, ancak bankacılık, finans, GSM sektörünü kapsamaması.

10’uncu madde:

Banka faizleri ile ilgili düzenlemelerin bankaların Merkez Bankasına ve devlete yönelik yükümlülüklerin en az üç ay boyunca azaltılarak,  kredi faizlerini sıfıra yakın bir orana çekecek şekilde yapılması.

15’inci madde:

Kalkınma Bankası’ndan, istihdamın sürekliliği ve öncelikli üretim sektörlerinin desteklenmesi amacı ile sağlanacak düşük faizli işletme kredisi kapsamına turizm ve ticaret sektörlerinin de dahil edilmesi.

16’ncı madde:

Takasların açılmasıyla işlem görecek hesaplarla ilgili olarak yeni bir düzenleme yapılması ve takasta işlem yapılacak çeklerde, mücbir sebepten ötürü, keşide tarihi itibariyle altı ay süreyle ertelenmesi. 

17’nci madde:

Halihazırda verilmiş olan tüm parasal hükümlerle (icra, taksit, hapislik, mazbata dahil) konut ve iş yerlerinin tahliyesine ilişkin hükümlerin tahsilatının 30/06/2020 tarihine kadar ertelenmesinin, 31/12/2020 tarihine kadar uzatılması.

18’inci madde:

2020 yılı Mart, Nisan, Mayıs aylarına ait elektrik faturalarının normal ödeme dönemi içinde ödenmemesi halinde elektrik faturasını ödemeyen tüm işletmelerin/kişilerin elektriğinin kesilmemesi ve ceza uygulanmaması sağlanmalıdır.

20’nci madde:

Bakanlar Kurulu kararı ile faaliyetleri durdurulan işletmelerin çalışanlarına, 2020 yılı Nisan ve Mayıs ayları için İstihdamı Destekleme Fonu’ndan İşletmelerin devamlılığı ve istihdamın sürekliliği şartı ile 1500 TL.’lik ücret desteği sağlanması ifade edilmektedir. Bu düzenlemenin Sosyal Sigortalara kayıtlı tüm özel sektör çalışanlarını kapsaması(3’üncü ülke vatandaşlarını da eklenmesi), miktarın aylık 2000 TL olarak yeniden düzenlenmesi ve kapalı bulunan günler de dikkate alınacak şekilde Mart ayını da kapsaması.

21, 22’nci maddeler:

Sosyal Sigorta, ihtiyat sandığı, vergi beyannameleri, tüm harçların vb. ödemelerin açık/kapalı tüm işletmeler için en az altı ay süreyle ertelenmesi. Bankacılık, finans ve GSM şirketleri dışında kalan yükümlülerin bu süre içinde yapacakları ödemelerde % 10 indirim uygulanmaması.

Bu kapsamdaki uygulamaların çalışan sayısı kısıtlaması ve sektör ayrımı yapılmadan zor durumda olan tüm işletmeleri ve serbest çalışanları kapsaması.

25’inci Madde:

Mayıs ayından itibaren en az bir, en fazla on çalışanı olan işverenlerin, istihdamın ve işletmelerin sürekliliğini sağlamak amacıyla, kullanacağı kredilere Yerel İşgücü İstihdamını Destekleme Fonundan kredi faiz desteği verilecektir ifade edilmekteydi. Bu maddenin çalışan sayısı kısıtlaması ve sektör ayrımı yapılmadan zor durumda olan tüm işletmeleri ve serbest çalışanları kapsaması gerekmektedir.

26 ve 27’nci Maddeler:

Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı primlerinin ödenmesiyle ilgili süre 14 Mart’tan beri kapalı olan işletmelerin nakit akışının durması nedeniyle bu ödemelerin  30 Nisan’a kadar ertelenmesi sağlanmalıdır.

Tedbir Paketlerinde Eksik Olan ve Eklenmesi Gereken Hususlar

1. Devletin Sektöre Yönelik Mali Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesi 

2. Düzenlemelerin Yasal Zeminde Yapılması:

Yapılacak olan tüm düzenlemelerin (devlete olan tüm yükümlülükler, gerek kira muafiyetleri, gerek sosyal sigorta, çek ödemeleri,  maaş ödemeleri, vergi vb. ) ileride hukuki sorunlar doğurmaması için, yasal zemine oturtulması.

3. Finansman Desteği Sağlanması
   1. İşletmeler için sektör ayırımı yapılmadan finansal destek paketi hazırlanması ve satışları düşen ve nakit akışı bozulan işletmelere çalışma sermayesi katkısı yapılması. Bu kapsamda, işletmelerin borç, çalışanlarına maaş ve diğer yükümlülüklerinde kullanılması için Merkez Bankası kaynaklı reeskont kredi paketi hazırlanması ve ihtiyacı olan işletmelere düşük faizli ve kısa vadeli finansman imkanları sağlanması;
   2. Faiz Desteği: İşletmelere kapalı kaldıkları dönem boyunca TSMF kaynakları kullanılarak faiz desteği sağlanması;
   3. Merkez Bankası Enstrümanlarının Etkin Kullanılması: Reeskont Kredisi ve Kredi Garanti Fonu’nun etkin bir şekilde kullanılması suretiyle, uygun faizli kredi programları ve teminat sıkıntısı yaşayan işletmelerin sorunlarının aşılması sağlanmalıdır.

4. Diğer Konular

Kredi yapılandırma başvurularında, Merkez Bankası’nın banka kredi sermaye oranı şartının  %20’den %40’a çıkarılması.